آموزه های فقه مدنی, دوره (6), شماره (12), سال (2016-3) , صفحات (119-149)

عنوان : ( انسداد و انفتاح باب اجتهاد در اندیشه‌های فقهی اهل سنت )

نویسندگان: عبدالسلام امامی , حسین صابری , سیدمحمدتقی قبولی درافشان ,
فایل: Full Text

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

مسئلۀ انسداد یا انفتاح باب اجتهاد از مسائل مهم فقه اهل سنت به شمار می‌رود. این مسئله از پرسش‌های دیرین و پردامنه‌ای است که در گذر تاریخ جریان داشته و هر یک از دو دیدگاه انسداد و انفتاح، طرفداران خاص خویش را یافته است. گروهی از فقیهان متقدم و متأخر اهل سنت به انسداد گرویده‌اند و بیشترین معاصران نیز این دیدگاه را پذیرفته و تحقق شرایط اجتهاد را در زمان معاصر غیر ممکن دانسته‌اند. طرفداران نظریۀ انسداد دربارۀ مفهوم انسداد و محدودۀ زمانی آن وحدت نظر ندارند. بررسی آرای اصولیان متقدم و معاصر اهل سنت نشان می‌دهد که زمینه‌های انسداد باب اجتهاد عبارت‌اند از: 1. مدعیان کاذب اجتهاد، 2. ظهور احزاب و فرق متعدد، 3. ظهور انشعاب و تفرق در بین مجتهدان، 4. عوامل سیاسی، 5. انتظام روش و آرای اجتهادی، 6. تقیه در اظهار اجتهاد، 7. گرایش به تقلید. آنان همچنین ادله‌ای را برای انسداد باب اجتهاد ذکر کرده‌اند که می‌توان آن‌ها را در شش مورد دسته‌بندی کرد: 1. سدّ ذرایع، 2. انتشار و تدوین مذاهب اربعه، 3. اجماع محققان، 4. عدم امکان تحقق شرایط اجتهاد در متأخران، 5. عدم امکان تصحیح حدیث در زمان متأخران، 6. مسئلۀ خالی بودن زمان از مجتهد. عده‌ای از فقیهان متقدم و متأخر نظریۀ انسداد را نپذیرفته و به جواز و حتی وجوب اجتهاد بر واجدان شرایط و امکان تحقق شرایط آن نظر داده‌اند. در این میان، بیشترین تلاش‌ها برای اثبات انفتاح از سوی متأخران سدۀ اخیر صورت گرفته است. نوشتۀ حاضر به واکاوی سیر آرا و اندیشه‌ها از رهگذر مطالعۀ تطبیقی پرداخته و با نقد و تحلیل به این نتیجه رسیده است که از میان نظریه‌های پیش‌گفته آنچه در زمان معاصر منطقی‌تر و درست‌تر می‌نماید انفتاح باب اجتهاد و امکان تحقق شرایط آن است.

کلمات کلیدی

, اجتهاد معاصر, فقه اهل سنت, انسداد,
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1056696,
author = {امامی, عبدالسلام and صابری, حسین and قبولی درافشان, سیدمحمدتقی},
title = {انسداد و انفتاح باب اجتهاد در اندیشه‌های فقهی اهل سنت},
journal = {آموزه های فقه مدنی},
year = {2016},
volume = {6},
number = {12},
month = {March},
issn = {2251-936x},
pages = {119--149},
numpages = {30},
keywords = {اجتهاد معاصر، فقه اهل سنت، انسداد، انفتاح.},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T انسداد و انفتاح باب اجتهاد در اندیشه‌های فقهی اهل سنت
%A امامی, عبدالسلام
%A صابری, حسین
%A قبولی درافشان, سیدمحمدتقی
%J آموزه های فقه مدنی
%@ 2251-936x
%D 2016

[Download]