پژوهشهای ادبی, دوره (12), شماره (50), سال (2016-1) , صفحات (57-82)

عنوان : ( بررسی جایگاه شعر و سرایندگی در فرهنگهای جوامع پیش از ظهور ادیان یگانه‌گرا (بر مبنای مطالعة موردی این نقش در فرهنگ ایران باستان در مقایسه با نظام قبیله¬ای جامعة عرب جاهلی) )

نویسندگان: فرزاد قائمی ,
فایل: Full Text

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

در قدیم¬ترین جوامع غیرمتمرکز که ساختار قبیله¬ای داشتند، سرایندگانی وجود داشتند که اشعار و سرودها و ادعیه¬ای آهنگین، با مضامین دینی و قومی پدید می¬آوردند و در ساختار این جوامع از نقش ممتاز و نفوذ سیاسی قابل توجهی برخوردار بودند. با توجه به قدیم¬ترین بخش¬های اوستا- به خصوص گاثاهای زرتشت و ریگ ودای هندی- کوی‌ها و کرپن‌ها چنین نقشی را در طوایف هند‌و‌ایرانی برعهده داشتند. شاعران و کاهنان نیز در نظام قبیله¬ای عرب جایگاه ممتازی داشتند و ارزش¬های هر قبیله را ابتدا به نثر مسجّع و سپس به شکل شعر بر زبان جاری می‌کردند. در ضمن، هر دو گروه نیز- مثل شاعران بدوی در دیگر ملل- مدعی به دریافت الهامات غیبی بودند. همچنین کوی‌ها در زمان سرایش گاثاها و شاعران در زمان نزول قرآن مجید، به طعن و تکفیر پیامبران عصر خود و معارضه با یکتاپرستی پرداختند و به همین دلیل مورد انتقاد و مذمّت قرار گرفتند و مخاطبانشان متهم به گمراهی شدند. این جستار، به یاری شواهد موجود، به مقایسه و بررسی تشابه¬ها و تفاوت¬های موجود میان جایگاه اجتماعی این دو گروه، در دورة پیشاتاریخی ایران باستان و قبایل عرب جاهلی، قبل و بعد از سرایش گاثاها و نزول قرآن مجید پرداخته و یک نظریه در نسبت پارادیمی میان «کیش چندخدایی- شعر شمنی» و تحول آن به «گسترش یگانه¬انگاری- شعر مدحی« ارائه داده است که بر مبنای آن، گسترش وحدانیت، جایگاه شاعران در نظام اجتماعی را از تبلیغ خدایان و اصنام به مدح قدرت متمرکز سیاسی- دینی دگرگون کرده است.

کلمات کلیدی

, کوی و کرپن, شعرا و کُهّان, ایران باستان, عرب جاهلی, الهام, تطبیق نقش اجتماعی
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1060902,
author = {قائمی, فرزاد},
title = {بررسی جایگاه شعر و سرایندگی در فرهنگهای جوامع پیش از ظهور ادیان یگانه‌گرا (بر مبنای مطالعة موردی این نقش در فرهنگ ایران باستان در مقایسه با نظام قبیله¬ای جامعة عرب جاهلی)},
journal = {پژوهشهای ادبی},
year = {2016},
volume = {12},
number = {50},
month = {January},
issn = {1735-2932},
pages = {57--82},
numpages = {25},
keywords = {کوی و کرپن، شعرا و کُهّان، ایران باستان، عرب جاهلی، الهام، تطبیق نقش اجتماعی شاعران},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T بررسی جایگاه شعر و سرایندگی در فرهنگهای جوامع پیش از ظهور ادیان یگانه‌گرا (بر مبنای مطالعة موردی این نقش در فرهنگ ایران باستان در مقایسه با نظام قبیله¬ای جامعة عرب جاهلی)
%A قائمی, فرزاد
%J پژوهشهای ادبی
%@ 1735-2932
%D 2016

[Download]