پژوهش های معماری اسلامی, دوره (1), شماره (1), سال (2014-3) , صفحات (103-120)

عنوان : ( بررسی تعامل مراسم آیینی و ساخت شهر مشهد در طرح های توسعه شهری، نمونه موردی مراسم عزاداری محرم و صفر در بافت قدیم مشهد )

نویسندگان: اسماعیل شیعه , هومن قهرمانی , گل آسا غلامی ,
فایل:

بر اساس تصمیم نویسنده مقاله دسترسی به متن کامل برای اعضای غیر دانشگاه ممکن نیست

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

این مقاله در راستای ارتقای کیفیت فضاهای شهری، به دنبال تبیین نحوه تعامل مراسم و مناسک آیینی به ویژه مراسم مذهبی ایام محرم و صفر به عنوان عامل هویتی و فرهنگی با ساختار کالبدی فضای شهری است. مساله ی مورد بحث توصیف چگونگی این تعامل در روزگاران گذشته و مقایسه آن با طرح های توسعه شهری جدید است. در این راستا مواردی مثل وجود ارتباط بین مراسم آیینی – مذهبی و ساخت شهر و فضای شهری، عوامل موثر بر انتخاب یک فضای شهری برای انجام مراسم مذکور و میزان اهمیت این عوامل و چگونگی توجه به آنها در طرح های توسعه ی جدید مورد سوال بوده است. هدف، باز آموزی از چگونگی تعامل مراسم آیینی و ساخت شهر برای استفاده در طرح های جدید توسعه شهری است. چارچوب مطالعاتی در این تحقیق مبتنی بر روش توصیفی می باشد و در آن از مطالعه موردی و تحلیل فضایی استفاده شده است. قسمت معنا داری از بافت قدیم مشهد در ارتباط با موضوع تحقیق در ایام عزاداری محرم و صفر از طریق بررسی اسناد، مشاهدات، مصاحبه و تکمیل پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفته است و با تحلیل اطلاعات و آمار توصیفی بدست آمده سعی شده است در مورد مساله ی ذکر شده، نتیجه گیری شود. بررسی ها نشان داد مسیر حرکت دسته های عزاداری به صورت تقریباً پایدار در طول سال های مختلف منطبق بر گذرهایی بوده است که جزیی از استخوانبندی و ساخت اصلی بافت این محدوده هستند و موقعیت عناصر شاخص کالبدی، فرهنگی- مذهبی و تاریخی به عنوان عاملی جهت دهنده و تاثیرگذار بر مسیر حرکت دسته های عزاداری حائز اهمیت است. تطابق این موارد با طرح های جدید مصوب شهری این محدوده نشان از کم توجهی به آنها دارد. از مقایسه پرترددترین مسیرهای حرکت عزاداران با موارد پیشنهادی طرح تفصیلی جدید محدوده می توان دریافت که این مسیرهای فرهنگی- آیینی قدیمی در طرح جدید دیده نشده اند و رد پای آنها بعضاً به کلی حذف شده است و اگر هم حذف نشده، کاربری هاشان به گونه ای عوض شده است که دیگر به صورت یک مسیر آیینی معنی نمی شوند. مفاهیمی که به عنوان جزئی از هندسه ی اجتماعی بافت مذهبی، سال ها در بطن هندسه کالبدی آن قرار داشته، تحت تاثیر نگاه های ترافیکی و کالبدی کم رنگ شده است. توجه به نتایج تحقیق، در روند تهیه طرح های توسعه شهری بافت¬ قدیم می تواند سبب شکل گیری عرصه هایی مناسب تر جهت ایجاد و تقویت مناسبات آیینی- مذهبی شود.

کلمات کلیدی

, مراسم و مناسک آیینی, مراسم مذهبی, فضای شهری, ساخت شهر, مشهد
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1061010,
author = {اسماعیل شیعه and قهرمانی, هومن and گل آسا غلامی},
title = {بررسی تعامل مراسم آیینی و ساخت شهر مشهد در طرح های توسعه شهری، نمونه موردی مراسم عزاداری محرم و صفر در بافت قدیم مشهد},
journal = {پژوهش های معماری اسلامی},
year = {2014},
volume = {1},
number = {1},
month = {March},
issn = {2382-980x},
pages = {103--120},
numpages = {17},
keywords = {مراسم و مناسک آیینی- مراسم مذهبی- فضای شهری- ساخت شهر- مشهد .},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T بررسی تعامل مراسم آیینی و ساخت شهر مشهد در طرح های توسعه شهری، نمونه موردی مراسم عزاداری محرم و صفر در بافت قدیم مشهد
%A اسماعیل شیعه
%A قهرمانی, هومن
%A گل آسا غلامی
%J پژوهش های معماری اسلامی
%@ 2382-980x
%D 2014

[Download]