دستیابی به معنای توحید‌الهی در گروی مبانی‌ای ازجمله بساطت ذاتی‌ حق‌تعالی می‌باشد، درمنظومه فکری جناب صدرا بساطت الهی بنحو تامّ و محض بوده و‌حقیقتی است که از هر نوع ترکّب مبرّا است ولذا واحد و اَحد خواهد بود، یعنی وجود بسیط حقیقی، واحد و اَحد حقیقی نیز می‌باشد، یعنی میان وجود بسیط تام و توحید‌حقیقیِ‌خداوند تلازم وجود دارد، وی براساس برهانی که آن را عرشی و از تأییدات خداوند‌می‌داند، اظهار داشته که برهان بسیط‌الحقیقه برای اثبات توحید خداوند گویای آن است که حقیقت واجب الوجود، بدون دخالت چیزی بیرون از ذاتش و نیز بدون لحاظ هرگونه حیثیت تقییدیه یا تعلیلیّة، بذاته مصداق واجبیّت است؛ یعنی وجودبسیط حقیقی خداوند که مبرّا از تمامی حیثیّات ترکیبی و نواقص امکانی است، بتبع وجوباً به اقتضای ذاتش در‌بر دارنده‌ی تمام کمالات است، بدین‌سان ‏وجود خداوند بسیط محضی است که نه‌تنها هیچ ترکیبی در او راه ندارد، بلکه وجود خارجىِ برتر همه ماهیات و مفاهیم کمالى است و وجود خاص هیچیک از آنها نیست. بنابراین حقیقتِ وجود حق‌تعالی که بسیط حقیقی است، واحد به وحدت حقیقی نیز خواهد بود. ما در این مجال بدنبال آنیم که آیا این نگاه به توحید الهی و لوازمات آن دارای مستنداتی در ادعیه و مناجات‌های ائمه‌هدی می‌باشد یا صرفا یک ایده‌ی فلسفی است؟ که درصورت نخست، به لسان خاصِ ائمه(ع) و تخاطب ویژه آنها با حضرت حق، رهیافتی به «توحید‌حقیقی» خواهیم داشت.

کلمات کلیدی