جستارهای نوین ادبی, دوره (43), شماره (127), سال (2011-3) , صفحات (67-108)

عنوان : ( نقش ابیات شاهنامه در انسجام متنی تاریخ جهانگشا )

نویسندگان: فرزانه علوی زاده , سلمان ساکت , عبداله رادمرد ,
فایل: Full Text

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

تاریخ جهانگشای جوینی مهم ترین اثر تاریخی، دربارة خوارزمشاهیان و مغولان است که به نثری فنّی و منشیانه نگارش یافته است. بهره‌گیری از صنایع بدیعی و فنون بلاغی و اشعار فراوان فارسی و عربی و آیات و احادیث و امثال، آن‌ هم به گونه‌ای هنری و در جهت مخیّل کردن زبان و شاعرانه ساختن نثر، در موارد زیادی صبغة تاریخی این اثر را کم‌رنگ کرده و سبب دخالت اغراض شعری در آن شده است. استفاده از اشعار بزرگان ادب فارسی همچون نظامی، سنایی، خیّام و فردوسی، قوام ادبی تاریخ جهانگشا را دو چندان کرده است. همچنین نقل ماهرانة ابیات مربوط به بخش‌های اساطیری شاهنامه و داستان های رستم و سهراب (37 بیت) و رستم و اسفندیار (26 بیت) گواه روشنی است بر گرایش شخصی و معنادار جوینی به شاهنامه و گزینش آگاهانة ابیات آن. از آنجا که برقراری نوعی انسجام و هماهنگی میان ابیات و متن، نقشی محوری در بخشیدن کیفیّتی ادبی به تاریخ جهانگشا دارد، این نوشتار می‌خواهد از طریق واکاوی این عنصر اساسی و مؤثّر در ادبیّت متن، به روشی علمی نشان دهد که حضور ابیات شاهنامه (شاهکار ادبی زبان فارسی) در پیوند با این متن، با رویکردی بلاغی به کار رفته است و قبل از آنکه مربوط به جنبة تاریخی کتاب باشد، باید در پیوند با بُعد ساختاری و ادبی متن مورد توجّه قرار گیرد. برای این کار، مقدّمه‌ای کوتاه دربارة نقل ابیات فارسی در متون نثر و ارائة آماری از ابیات شاعران در تاریخ جهانگشا فراهم آمده و سپس کارکردهای ابیات شاهنامه در جهانگشا و شیوه های پیوند آن دو از سه جنبة دستوری، معنایی و ادبی، بررسی و هر یک با شواهد مناسب مطرح شده است. کلیدواژه‌‌ها: تاریخ جهانگشا، ابیات شاهنامه، پیوندهای دستوری، پیوندهای معنایی، پیوندهای ادبی

کلمات کلیدی

, تاریخ جهانگشا, ابیات شاهنامه, پیوندهای دستوری, پیوندهای معنایی, پیوندهای ادبی
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1024172,
author = {علوی زاده, فرزانه and ساکت, سلمان and رادمرد, عبداله},
title = {نقش ابیات شاهنامه در انسجام متنی تاریخ جهانگشا},
journal = {جستارهای نوین ادبی},
year = {2011},
volume = {43},
number = {127},
month = {March},
issn = {۲۰۰۸-۷۱۸۷},
pages = {67--108},
numpages = {41},
keywords = {تاریخ جهانگشا، ابیات شاهنامه، پیوندهای دستوری، پیوندهای معنایی، پیوندهای ادبی},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T نقش ابیات شاهنامه در انسجام متنی تاریخ جهانگشا
%A علوی زاده, فرزانه
%A ساکت, سلمان
%A رادمرد, عبداله
%J جستارهای نوین ادبی
%@ ۲۰۰۸-۷۱۸۷
%D 2011

[Download]