جستارهای نوین ادبی, دوره (3), شماره (127), سال (2011-10) , صفحات (113-148)

عنوان : ( تحلیل انسان شناختی اسطوره فر و کارکردهای آن در شاهنامه فردوسی و اساطیر ایران )

نویسندگان: فرزاد قائمی ,

بر اساس تصمیم نویسنده مقاله دسترسی به متن کامل برای اعضای غیر دانشگاه ممکن نیست

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

فر در شاهنامه، یکی از مهم ترین و پربسامدترین مفاهیم این متن حماسی است. مفهوم مینوی فر با نشانه هایی چون هالة نور، توانایی خرق عادت، تسلط بر طبیعت، ارتباط با بخت و شناسه های مادی ای چون جانوران و ابزارهای مقدس بر شخصیت فرهمند نمایان می شود. این اسطوره، با شکل گیری اجتماع، مفهوم طبقه و دو نوع مشروعیت فرهمندانه و خونی در ارتباط است و انواعی دارد که مهم ترین آن فرّ کیانی است؛ فرّی که مشروعیت شاه را در راستای تفویض حق الهی حکومت به او توجیه می کند و از منظر انسان شناختی، می توان آن را از جلوه های نیای مقدس بشر یا قهرمان فرهنگی مدنیّت دانست که به شکل گیری الگوی شاه- موبد که در شاهنامه الگویی بنیادین است می انجامد. در این الگو، فرّ کیانی، مستلزم داشتن گوهر نژادی و نمادی از حمایت الهی مشروطی است که در صورت عدم پایبندی به خویشکاری از شاه می گسلد. در این جستار، ضمن بررسی خویشکاری ها و کارکردهای فر در شاهنامه، با رویکرد انسان شناختی، علت اهمیت دینی- سیاسی این مفهوم را بررسی و آن را با نمونه های هم ارز خود در اساطیر ملل چون مانا، کاریزما و توپو مقایسه کرده ایم. از منظر روان شناسی تحلیلی، شکل گیری الگوی شاه- موبد بر مبنای شبیه سازی فرد با کهن الگوی مانا و تجسم شخصیت مانایی یا فرهمند و لغزش و گسستن فرّه از او، با نظریات جنون شیدایی، تورم روانی و قانون وحدت روحی توده بررسی شده است.

کلمات کلیدی

, فرّه, فرّ کیانی, شاه- موبد (شاه- پریستار), مشروعیت, گسستن فر از شاه, انسان شناسی
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1028484,
author = {قائمی, فرزاد},
title = {تحلیل انسان شناختی اسطوره فر و کارکردهای آن در شاهنامه فردوسی و اساطیر ایران},
journal = {جستارهای نوین ادبی},
year = {2011},
volume = {3},
number = {127},
month = {October},
issn = {۲۰۰۸-۷۱۸۷},
pages = {113--148},
numpages = {35},
keywords = {فرّه، فرّ کیانی، شاه- موبد (شاه- پریستار)، مشروعیت، گسستن فر از شاه، انسان شناسی},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T تحلیل انسان شناختی اسطوره فر و کارکردهای آن در شاهنامه فردوسی و اساطیر ایران
%A قائمی, فرزاد
%J جستارهای نوین ادبی
%@ ۲۰۰۸-۷۱۸۷
%D 2011

[Download]