جستارهای نوین ادبی, دوره (45), شماره (127), سال (2012-6) , صفحات (37-65)

عنوان : ( تحلیل اسطوره کیومرث در شاهنامه فردوسی و اساطیر ایران بر مبنای رویکرد نقد اسطوره شناختی )

نویسندگان: فرزاد قائمی ,

بر اساس تصمیم نویسنده مقاله دسترسی به متن کامل برای اعضای غیر دانشگاه ممکن نیست

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

کیومرث، یکی از شخصیتهای بنیادین در تاریخ اساطیری ایران است که در اگر چه در گاهان زرتشت و ریگ ودای هندی نمود ندارد، در فرهنگ زرتشتی عصر ساسانی به عنوان نخستین انسان اهمیت بسیاری پیدا کرده، در خدای نامه ها، شاهنامه و متون تاریخی عصر اسلامی به نخستین پادشاه تبدیل شده است. در این جستار، با رویکرد نقد اسطوره ای، کوشیده شده است، ضمن تحلیل الگویی و تطبیق ساختاری خویشکاریهای اساطیری شخصیت کیومرث در متونی که روایت اسطورة او را تشکیل داده اند و مقایسة این اسطوره با روایات هم ارز آن در فرهنگهای مختلف، به تبیین ژرف ساخت کهن الگویی اسطورة کیومرث اقدام شود. بر همین مبنا، خویشکاریهای اساطیری شخصیت کیومرث در سه عنوان کهن الگوی انسان نخستین، زوج آغازین و قهرمان فرهنگی بررسی و طبقه بندی شده و از تحلیل الگویی خاستگاههای پیش تاریخی و فلسفی روایت او در ارتباط با پیش نمونة زروانی آن این نتیجه حاصل شده است که در نحلة زروانی- زرتشتی دورة ساسانی و فرقه هایی چون زروانیه و کیومرثیه که در جبرگرایی و اختربینی آن عصر تأثیر بسزایی داشتند، روایت کیومرث تکراری از الگوی کهن فروپاشی غول خدای نخستین در فرهنگ زروانی است؛ شخصیتی که می توان او را دربردارندة الگویی از\"عالم‌ صغیر\" در این جهان بینی قلمداد کرد که از تسلسل و تکرار پیش نمونة \"عالم‌ کبیر\" (زروان‌) حاصل شده است.

کلمات کلیدی

, کیومرث, زروان, شاهنامة فردوسی, اساطیر ایران, کهن الگو, انسان نخستین.
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1033347,
author = {قائمی, فرزاد},
title = {تحلیل اسطوره کیومرث در شاهنامه فردوسی و اساطیر ایران بر مبنای رویکرد نقد اسطوره شناختی},
journal = {جستارهای نوین ادبی},
year = {2012},
volume = {45},
number = {127},
month = {June},
issn = {۲۰۰۸-۷۱۸۷},
pages = {37--65},
numpages = {28},
keywords = {کیومرث، زروان، شاهنامة فردوسی، اساطیر ایران، کهن الگو، انسان نخستین.},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T تحلیل اسطوره کیومرث در شاهنامه فردوسی و اساطیر ایران بر مبنای رویکرد نقد اسطوره شناختی
%A قائمی, فرزاد
%J جستارهای نوین ادبی
%@ ۲۰۰۸-۷۱۸۷
%D 2012

[Download]