کنکاشی‌های مفهومی و نظری درباره جامعه ایران , 2013-05-15

عنوان : ( نقد مطالعات هنجاری درباره شکل‌گیری حوزه عمومی:از همزمانی ظهور حوزه عمومی در ایران و غرب تا موانع اجتماعی گسترش آن در ایران )

نویسندگان: مهدی نجف زاده , سیدحسین اطهری ,
فایل: Full Text

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

این مقاله با نقد مطالعات هنجاری درباره موانع فراروی شکل گیری حوزه عمومی در ایران از منظری تاریخی این فرضیه را پیش کشیده است که همزمان با غرب و به ویژه انگلیس حوزه عمومی در ایران نیز شکل گرفت؛ اما بر خلاف غرب که حوزه عمومی در برابر فشار‌های قدرت دولتی مقاومت کرد و روز به روز توسعه یافت، در ایران شبکه‌های اجتماعی مهمترین موانع فراروی گسترش حوزه عمومی بودند و به ویژه گسترش تجلیات اجتماعی مذهب در دوره صفویه موجب شد تا این حوزه به سیطره مذهب درآید. با افزایش قدرت مذهبی، نهاد‌های عمومی از جمله قهوه‌خانه‌ها که نطفه حوزه عمومی محسوب می‌شدند از بین رفتند و نهاد‌ها و شعائر مذهبی جای آن را گرفتند. سپس در دوره قاجاریه، دولت بقایای حوزه عمومی را در هم کوبید و به این ترتیب بر عکس غرب، نهادهای همگانی نتوانسند در برابر سانسور و قدرت دولتی مقاومت کنند. عدم توجه با این پیشینه تاریخی سبب شده است تا اکثر مطالعات در این حوزه بر اساس رویکرد‌‌های هنجاری و تجویزی موانع جدی بر سر راه شکل‌گیری حوزه عمومی در ایران را در ساخت سیاسی جستجو کنند و آن را به مثابه حقی اجتماعی از دولت و نظام سیاسی مطالبه کنند در حالی که دموکراسی در غرب بر عکس از دل حوزه عمومی برون آمد. بر اساس تحلیل متن سفرنامه‌های اروپاییان در دو دوره مورد بررسی، نویسنده این مقاله نشانه‌های همزمانی شکل گیری حوزه عمومی در غرب و ایران استخراج کرده و زمینه‌های تغییر محتوای حوزه همگانی به سمت و سوی شعائر مذهبی را بررسی کرده است. تحلیل نهایی مقاله آن است که شکل نگرفتن حوزه عمومی در ایرانی بنیانی اجتماعی دارد.

کلمات کلیدی

, جامعه شناسی تاریخی, نظریه‌های هنجاری, حوزه عمومی, قهوه‌خانه‌, شعائر مذهبی,
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@inproceedings{paperid:1034439,
author = {نجف زاده, مهدی and اطهری, سیدحسین},
title = {نقد مطالعات هنجاری درباره شکل‌گیری حوزه عمومی:از همزمانی ظهور حوزه عمومی در ایران و غرب تا موانع اجتماعی گسترش آن در ایران},
booktitle = {کنکاشی‌های مفهومی و نظری درباره جامعه ایران},
year = {2013},
location = {تهران, ايران},
keywords = {جامعه شناسی تاریخی، نظریه‌های هنجاری، حوزه عمومی، قهوه‌خانه‌، شعائر مذهبی، سانسور.},
}

[Download]

%0 Conference Proceedings
%T نقد مطالعات هنجاری درباره شکل‌گیری حوزه عمومی:از همزمانی ظهور حوزه عمومی در ایران و غرب تا موانع اجتماعی گسترش آن در ایران
%A نجف زاده, مهدی
%A اطهری, سیدحسین
%J کنکاشی‌های مفهومی و نظری درباره جامعه ایران
%D 2013

[Download]