علوم و فنون کشت های گلخانه ای, دوره (4), شماره (4), سال (2013-9) , صفحات (61-70)

عنوان : ( تأثیر تنش خشکی و سطوح مختلف نیتروژن خاک بر برخی ویژگی‌های بیوشیمیایی ارقام سورگوم دانه‌ای در شرایط گلخانه )

نویسندگان: شهرام ریاحی نیا , حمیدرضا خزاعی , محمد کافی , احمد نظامی ,
فایل: Full Text

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

به منظور ارزیابی پاسخ‌های فیزیولوژیک ارقام مختلف سورگوم دانه‌ای به مصرف نیتروژن در شرایط متفاوت رطوبت خاک، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. عوامل مورد بررسی عبارت بودند از دو سطح آبیاری شامل تیمار شاهد، که خاک هر گلدان همواره در وضعیت رطوبتی مطلوب (ظرفیت زراعی) قرار داشت و تیمار تنش که در آن آبیاری بر اساس 40 درصد ظرفیت زراعی انجام شد. تیمارهای کودی شامل چهار سطح کود نیتروژن (صفر، 30، 60 و 90 میلی‏گرم نیتروژن در کیلوگرم خاک) و ژنوتیپ‌های سورگوم دانه‌ای شامل رقم سپیده و لاین امید بخش 2M بودند. نتایج نشان داد که تنش خشکی سبب کاهش کلروفیل a و b و افزایش کاروتن در هر دو ژنوتیپ شد. همچنین افزایش مصرف نیتروژن منجر به افزایش معنی‌دار غلظت کلروفیل a شد. تنش خشکی، غلظت آسکوربات کل و قندهای محلول را افزایش داد. با وقوع تنش خشکی و افزایش سطح نیتروژن، بر غلظت پرولین افزوده شد. عملکرد دانه نیز تحت تأثیر تیمارهای مختلف خشکی و نیتروژن قرار گرفت، به نحوی که بیشترین عملکرد در تیمار شاهد و کاربرد 60 میلی‏گرم نیتروژن در کیلوگرم خاک حاصل شد. در شرایط تنش خشکی، گیاه سورگوم با تغییرات بیوشیمیایی از جمله با افزایش میزان فعالیت آنزیم های ضداکسنده، کاهش محتوای رادیکال‌های آزاد در سلول و افزایش میزان کاروتن، مانع از خسارات اکسنده به سلول‌های گیاهی شد. همچنین در این شرایط، با بالا بردن محتوای تنظیم کننده‌های اسمزی (پرولین و قندهای محلول) و حفظ تعادل آبی سلول، از کاهش شدید محتوای نسبی آب برگ جلوگیری کرد که این امر سبب پایداری ساختار سلول در برابر تنش خشکی شد. با توجه به ضرایب همبستگی به دست آمده می‌توان نتیجه گرفت که در شرایط تنش خشکی، فاکتورهای بیوشیمیایی مؤثر در حفظ عملکرد دانه به ترتیب شامل غلظت کربوهیدرات‌های محلول شاخساره و غلظت پرولین در گیاه می‌باشند.

کلمات کلیدی

, خشکی, پرولین, کربوهیدرات,
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1036862,
author = {ریاحی نیا, شهرام and خزاعی, حمیدرضا and کافی, محمد and نظامی, احمد},
title = {تأثیر تنش خشکی و سطوح مختلف نیتروژن خاک بر برخی ویژگی‌های بیوشیمیایی ارقام سورگوم دانه‌ای در شرایط گلخانه},
journal = {علوم و فنون کشت های گلخانه ای},
year = {2013},
volume = {4},
number = {4},
month = {September},
issn = {2008-9082},
pages = {61--70},
numpages = {9},
keywords = {خشکی، پرولین، کربوهیدرات، آسکوربات،},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T تأثیر تنش خشکی و سطوح مختلف نیتروژن خاک بر برخی ویژگی‌های بیوشیمیایی ارقام سورگوم دانه‌ای در شرایط گلخانه
%A ریاحی نیا, شهرام
%A خزاعی, حمیدرضا
%A کافی, محمد
%A نظامی, احمد
%J علوم و فنون کشت های گلخانه ای
%@ 2008-9082
%D 2013

[Download]