آموزه های فقه مدنی, دوره (4), شماره (7), سال (2013-9) , صفحات (27-52)

عنوان : ( باز پژوهشی فقهی و حقوقی پیرامون تفکیک قصد از رضا )

نویسندگان: حسین صابری , محمد رسول آهنگرانی , سهند صادقی بهمنی ,

بر اساس تصمیم نویسنده مقاله دسترسی به متن کامل برای اعضای غیر دانشگاه ممکن نیست

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

تفکیک مکرر قصد و رضاء در قانون مدنی به خصوص در ماده 190 که قصد و رضا را از شرائط اساسی متعاقدین شمرده است، پرسش از روایی این تفکیک را در ذهن متتبع ایجاد می کند. آیا می توان وجه محصلی برای امکان تفکیک موقت این دو پیدا نمود؟ فقیهان و حقوقدانان دو موضع کاملاً متفاوت در پیش گرفته اند. گروه اول دو رهیافت کاملاً متناقض را پیموده اند. رهیافت اول با تحلیلی عقلی و شرعی، قصد را عنوانی راجع به رضاء تلقی کرده، از این رو عقود و ایقاعات فاقد رضاء همچون بیع مکره و بیع فضولی را به جهت فقدان قصد، باطل یافته است. رهیافت دوم قصد و رضا را بر اساس تحلیلی علم النفسی اصولاً غیر قابل انفکاک دیده است. بر اساس این رهیافت هیچ عقد و ایقاعی فاقد رضا نبوده و در نتیجه ادله اثبات کننده رضایت نمی تواند دلیلی بر بطلان عقود و ایقاعات فاقد رضایت عرفی باشد. گروه دوم اما، با تحلیلی عقلی به دنبال راهی برای امکان تفکیک موقت و مصحّحیت انضمام رضای متأخر به قصد برآمده، در نتیجه إکراه و قصد شرعی را منسجم و بیع فضولی و مکره را قابل تصحیح می دانند. در مجموعه نظریه دوم که نظر مشهور متأخران است، نظریه حقوقدانان مبنی بر تجزیه اراده نیز وجود دارد که در مبنایابی احتمالی تفکیک طلب و اراده در اصول فقه متأخر شیعه را تکیه گاهی برای تجزیه یافته است. نگارنده با نقد هر دو گروه، نظریه ابداعی خویش را بر دو اساس استوار ساخته است. نخست تفکیک انواع رضایت از یکدیگر، و دوم اعتبار شرعی قصد ناشی از رضای عرفی. بر این اساس عقود و ایقاعات فاقد رضای شرعی باطل به شمار می رود. ولی در عین حال، قصد در مکره وجود است. در نتیجه مکرهِ بحق قاصد فرض می شود.

کلمات کلیدی

قصد؛ رضایت؛ اراده؛ طلب؛ بیع مکره؛ بیع
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1039692,
author = {صابری, حسین and محمد رسول آهنگرانی and صادقی بهمنی, سهند},
title = {باز پژوهشی فقهی و حقوقی پیرامون تفکیک قصد از رضا},
journal = {آموزه های فقه مدنی},
year = {2013},
volume = {4},
number = {7},
month = {September},
issn = {2251-936x},
pages = {27--52},
numpages = {25},
keywords = {قصد؛ رضایت؛ اراده؛ طلب؛ بیع مکره؛ بیع فضولی},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T باز پژوهشی فقهی و حقوقی پیرامون تفکیک قصد از رضا
%A صابری, حسین
%A محمد رسول آهنگرانی
%A صادقی بهمنی, سهند
%J آموزه های فقه مدنی
%@ 2251-936x
%D 2013

[Download]