زراعت و فناوری زعفران, دوره (1), شماره (1), سال (2013-12) , صفحات (3-21)

عنوان : ( پژوهش های زراعی زعفران در ایران: روند گذشته و نگاهی به آینده )

نویسندگان: علیرضا کوچکی ,

بر اساس تصمیم نویسنده مقاله دسترسی به متن کامل برای اعضای غیر دانشگاه ممکن نیست

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

زعفران از جنبه های مختلف اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و سیاسی جایگاه ویژه ای در کشاورزی ایران و بخصوص مناطق زعفرانکاری دارا می باشد. نقش کشاورزان ایران در اهلی سازی و تکامل زراعی این گیاه در منابع متعدد علمی بین المللی به صورت بارزی آورده شده است. گرچه نام این محصول مینیاتوری و به اصطلاح دست ساز همیشه با نام ایران همراه بوده است. ولی بهنظر نمی رسد تلاش های علمی پژوهشگران ما در گذشته در خور این گیاه پرآوازه بوده باشد و مسلماً انتظار جهانیان از پژوهشگران ایرانی در زمینه زعفران خیلی بیش از آن است که امروزه برآورده شده است. در این نوشتار سعی شده است با نگاهی به پژوهش های زراعی زعفران در گذشته در سطح کشور، وضع موجود و دورنمای آینده آن نیز ترسیم شود. اگرچه پژوه شهای زراعی اولیه در مورد زعفران در کشور از سابق های 70 ساله برخوردار است ولی طی یک دوره 40 ساله فعالیت علمی خاصی در این زمینه صورت نگرفت و فعالیت های پژوهشی منسجم عملاً از دهه 50 توسط برخی پژوهشگران پیشگام در خراسان آغاز شد. در دهه های 50 و 60 با پیدایش سازمان هایی همچون سازمان پژوهش های علمی و صنعتی (واحد خراسان) و شروع گسترش دوره های تحصیلات تکمیلی در دانشکد ههای کشاورزی پژوهشهای زراعی زعفران در ده ههای 50 و 60 نسبتاً گسترش یافت و این موضوع بخصوص در دهه های 70 و 80 سرعت بیشتری به خود گرفت. در اوایل دهه 80 با تاسیس قطب علمی گیاهان زراعی ویژه در دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد و در اواخر دهه 80 با تاسیس گروه پژوهشی زعفران در دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند و همچنین تأسیس کانون ارتباط با دانش زعفران در همان دانشگاه، فعالی تهای پژوهشی تداوم یافت. در اوایل دهه 90 تاسیس پژوهشکده زعفران در دانشگاه تربت حیدریه و تلاش در جهت انتشار دو نشریه تخصصی زعفران توسط دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند و پژوهشکده زعفران و گسترش قابل ملاحظه دور ههای تحصیلات تکمیلی در دانشگاه ها و نیز توجه بیشتر به این محصول سرعت پژوه شهای مربوط بیشتر شد. تأسیس دبیرخانه دائمی جشنواره زعفران در قائن، تشکیل شورای ملی زعفران در اتاق بازرگانی صنایع و معادن مشهد، تدوین طرح جامع بهبود و فرآوری زعفران، برگزاری کنگره و همای شهای ملی، برگزاری دومین سمپوزیوم بین المللی زعفران در دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد نمونه- هایی از توجه بیشتر به زعفران در سطح ملّی است که بدون تردید م یتواند عامل مهمی در گسترش پژوهش های علمی روی این محصول باشد. امید است چنین رویه هایی زمینه های لازم را برای نوعی جنبش علمی در مورد زعفران فراهم ساخته باشد و انتظار می رود این جنبش علمی بهصورتی منسجم و جامع، مبانی پژوه شهای رایج را مورد تجدید نظر قرار داده و بهعلاوه جنبه های نوینی از تولید زعفران از جمله تولید در محیط های تحت کنترل، ارزیابی خلأ عملکرد، مدلسازی رشد و نمو، جنبه های فیزیولوژی و اکولوژی زراعی، نقش تغییرات اقلیم و گرمایش جهانی در گسترش سطح کشت و جابجایی عرصه های تولید آن در قالب پروژه های کلان بررسی نماید. بدون تردید انتقال یافته های علمی به عرص ههای تولید و عرضه نتایج پژوه شها درقالب نوشتارهای استاندارد بینالمللی به جامعه علمی جهانی می تواند دستاورد عملی چنین جنبشی باشد.

کلمات کلیدی

, ایران, زراعی, پژوهشها
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1040886,
author = {کوچکی, علیرضا},
title = {پژوهش های زراعی زعفران در ایران: روند گذشته و نگاهی به آینده},
journal = {زراعت و فناوری زعفران},
year = {2013},
volume = {1},
number = {1},
month = {December},
issn = {2383-1529},
pages = {3--21},
numpages = {18},
keywords = {ایران، زراعی، پژوهشها زعفران},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T پژوهش های زراعی زعفران در ایران: روند گذشته و نگاهی به آینده
%A کوچکی, علیرضا
%J زراعت و فناوری زعفران
%@ 2383-1529
%D 2013

[Download]