جغرافیا و توسعه ناحیه ای, دوره (11), شماره (20), سال (2013-7) , صفحات (44-58)

عنوان : ( تحلیل شاخص دسترسی در کلان شهر مشهد )

نویسندگان: محمدرحیم رهنماء , حسین آقاجانی ,
فایل: Full Text

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

فاصله بین محل کار و فراغت در زندگی شهری، یکی از مسائل مهم در برنامه ریزی شهری است و کاهش آن از طریق جلوگیری از گسترش افقی شهری و تحقق فرم کالبدی فشرده در قالب کاربری ترکیبی امکان پذیر است، که نتیجه آن کاهش طول سفرها و مصرف انرژی، سرانجام کاهش آلودگی هوا و محیط زیست است. بنابراین دسترسی مطلوب یک عامل ضروری برای تحقق توسعه پایدار محیط زیست شهری است. هدف این مطالعه سنجش شاخص دسترسی و شناسایی نقاط قابل دسترس نسبت به محیط مجاور در نواحی شهر مشهد است. روش کار برای دستیابی به این هدف، شاخص دسترسی با مدل گرانشی فرصتی هنسن (تعداد جمعیت سرشماری 1385و مسافت بین نواحی) است که در 40 ناحیه شهرداری مشهد با ابزارهای نرم افزاری Matlab 7، ArcGIS10 محاسبه شده است. میانگین ضریب شاخص دسترسی برابر عدد 5/727 می باشد که حداکثر برابر عدد 1038 و با محدوده مرکزی شهر مشهد(پیرامون محدوده حرم مطهر حضرت رضا(ع)) منطبق می باشد. حداقل ضریب دسترسی برابر عدد 320 محاسبه شده است که با محدوده های پیرامونی (حاشیه ای) کلان شهر مشهد منطبق است. این اعداد نشان می دهد که مشهد به لحاظ شاخص دسترسی به سه منطقه :1- منطقه با دسترسی بالا(محدوده مرکزی شهر) 2- منطقه با دسترسی متوسط (محدوده میانی شهر) 3- منطقه با دسترسی پایین(محدوده حاشیه ای و بیرونی شهر) تقسیم شده است. همچنین نتیجه سنجش رابطه بین شاخص دسترسی و جمعیت در سطح نواحی شهرداری مشهد با نرم افزار SPSS نشان می دهد که این رابطه منفی و برابر-0/32r= و در سطح اطمینان 0/5 معنی دار می باشد؛ یعنی با افزایش ضریب دسترسی، [جمعی نواحی شهری کاهش می یابد. همچنین بیانگر این واقعیت است که مناطق پر جمعیت شهر که شامل مناطق کم درامد می باشد، دارای ضریب دسترسی پایینی است. افزون بر این ضریب دسترسی با فاصله از مرکز شهر به نواحی پیرامونی کاهش می یابد.

کلمات کلیدی

, تحلیل , مدل هنسن , سنجش دسترسی, شاخص ,
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1043034,
author = {رهنماء, محمدرحیم and حسین آقاجانی},
title = {تحلیل شاخص دسترسی در کلان شهر مشهد},
journal = {جغرافیا و توسعه ناحیه ای},
year = {2013},
volume = {11},
number = {20},
month = {July},
issn = {2008-1391},
pages = {44--58},
numpages = {14},
keywords = {تحلیل ، مدل هنسن ،سنجش دسترسی، شاخص ، مشهد},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T تحلیل شاخص دسترسی در کلان شهر مشهد
%A رهنماء, محمدرحیم
%A حسین آقاجانی
%J جغرافیا و توسعه ناحیه ای
%@ 2008-1391
%D 2013

[Download]