پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی, دوره (13), شماره (4), سال (2014-3) , صفحات (91-117)

عنوان : ( بررسی و نقد کتاب اخلاق پروتستان و روح سرمایه داری )

نویسندگان: غلامرضا صدیق اورعی , محمد صادق طلوع برکاتی ,
فایل: Full Text

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

در این مقاله، هدف نگارنده این است که گزاره‌‌های اصلی ماکس وبر در کتاب اخلاق پروتستان و روح سرمایه‌‌داری مشخص شود و پس از آن نکات مورد توجه به صورت انتقاد مطرح شود. در کتاب با جمله‌ها و استدلال‌‌هایی جزئی روبه‌رو می‌‌شویم که در گام اول با ادعای کلی مطرح‌شدة وبر متناقض یا متضاد به نظر می‌‌رسند و یا به نوعی آن را محدود می‌کنند و از دایرة شمول آن می‌‌کاهند. به این معنی که وبر ادعا کرده است که باورهای مذهبی کالوینی، از طریق تجاذب و رشد روح سرمایه‌‌داری، تسهیل‌کنندة پیدایش و رشد نظام سرمایه‌داری غربی شده‌اند، اما در برخی از جمله‌ها و استدلال‌ها مواردی به چشم می‌‌خورد که به نظر می‌‌رسد این رابطه همیشه برقرار نبوده است. در این مقاله سعی می‌شود به طور خلاصه برخی از این مضامین مرور و جایگاه آن‌ها در زمینۀ کلی استدلال وبر یافت شوند و با دقت بیشتری دربارة آن‌ها اظهار نظر شود. نکتة دیگر این‌که در تحلیل وبر مؤلفة «زمان» نقش مهمی دارد و نباید بدون درنظرگرفتن آن به ارزیابی پرداخت؛ یعنی باید توجه داشت که روحیة سرمایه‌داری و اخلاق پروتستانی به طور هم‌زمان با هم وجود داشتند و تعامل و تجاذب بین این دو عامل برقرار بوده است. بدون درنظرگرفتن این نکته برخی از خوانندگان در دام این اشتباه می‌‌افتند که محقق دچار خطای منطقی شده و گاه و بی‌‌گاه علت را معلول فرض کرده است. وبر در مواضع متعددی از کتاب، عبارت‌‌هایی نوشته است که شبهۀ اندیشة تک‌‌علتی را بزداید؛ چه آن تک‌‌علت مادی باشد و چه علل ذهنی و فرهنگی.

کلمات کلیدی

, اخلاق پروتستان, روح سرمایه داری
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1052665,
author = {صدیق اورعی, غلامرضا and محمد صادق طلوع برکاتی},
title = {بررسی و نقد کتاب اخلاق پروتستان و روح سرمایه داری},
journal = {پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی},
year = {2014},
volume = {13},
number = {4},
month = {March},
issn = {1605-9212},
pages = {91--117},
numpages = {26},
keywords = {اخلاق پروتستان، روح سرمایه داری},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T بررسی و نقد کتاب اخلاق پروتستان و روح سرمایه داری
%A صدیق اورعی, غلامرضا
%A محمد صادق طلوع برکاتی
%J پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی
%@ 1605-9212
%D 2014

[Download]