علوم و تکنولوژی محیط زیست, دوره (16), شماره (2), سال (2014-9) , صفحات (55-71)

عنوان : ( مخاطرات حفر تونل در زمین های حاوی گاز H2S (مطالعه موردی تونل انتقال آب اسپر) )

نویسندگان: حسین میرمحرابی , محمد غفوری , غلامرضا لشکری پور , جعفر حسن پور ,
فایل: Full Text

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

زمینه و هدف: یکی از مهمترین مخاطرات زمین شناسی مهندسی و زیست محیطی در حفر تونل ها، مواجه شدن با برخی گازهای طبیعی مانند سولفید هیدروژن (H2S) در زمان حفاری میباشد. حل مخاطرات و چالشهای مربوط به ورود این گاز به تونل ها بسیار دشوار و پرهزینه است. یکی از وظایف مهم در این شرایط، پیش بینی و برآورد میزان خطر گاز H2Sدر فضاهای زیرزمینی و تعیین روش مناسب جهت مقابله با مشکلات مهندسی و زیست محیطی آن است. تونل انتقال آب اسپر در سازندهای حاوی منابع هیدروکربوری حفاری شده و از نمونه هایی است که در طی احداث آن با نشت گاز H2S مواجه شدهاند. دراین مقاله مخاطرات، ویژگی ها، قوانین ایمنلی، منشا زمین شناسی و پیش بینی خطر گاز H2S و راهکارهای کاهش خطرات و مشکلات حفاری تونل، با توجه به تجربیات به دست آمده از تونل اسپر ارایه شده است. روش بررسی: برای بررسی منشا گاز H2S و انتخاب بهترین روش ها جهت مقابله با خطرات و مشکلات آن ، علاوه بر بررسی تجارب موجود میزان غلظت این گاز در هوا به طور پیوسته در سه زمان شروع، وسط و پایان هر شیفت کاری اندازه گیری گردید. همچنین نسبت به نمونه گیری از آب و هوای آلوده و ارسال آن به آزمایشگاه های مخصوص جهت آنالیز شیمیایی نمونه ها اقدام گردیل د. در همان موقع غلظت گاز مذکور به صورت همزمان در آب و هوای تونل به صورت صحرایی اندازه گیری شد. یافته ها: تجربیات حاصل از این پروژه نشان داد که میزان گاز موجود در تونل شرایط غیر قابل قبولی را برای کارگران ایجاد نموده است. به منظور پیش بینی خطر گاز H2S در فضاهای زیرزمینی، می توان از شواهدی همانند چشمه های گوگردی، آثار مواد آلی در رخنمون های سنگی، شیل های آلی، تصاعد بوی گوگرد از سطح شکسته شده تازه سنگ و استشمام بوی گاز در زملان حفاری گمانه ها استفاده نمود. نتایج آنالیزهای صورت گرفته بیانگر اینست که گاز سولفید هیدروژن غالبا به همراه آب زیرزمینی وارد تونل می گردد و میزان قابل توجهی از آن در همان لحظات اولیه از آب آزاد میشود. منشا این گاز با توجه به بررسی ها مرتبط با تشکیلات نفتی منطقه است. نتیجه گیری: همواره مواجهه با این گاز را در محیط های زمین شناسی مرتبط با میدان های نفتی باید جدی گرفت. همچنین با توجه به اینکه این گاز به صورت محلول در آب وارد تونل میشود و به محض ورود از آن آزاد میگردد برای کاهش خطرات و مشکلات حفاری، ناچار از روش های کنترل ورود آب زیرزمینی به داخل تونل، رقیقسازی غلظت گاز و آموزش کارکنان و تجهیزات کمکی استفاده گردید.

کلمات کلیدی

, زمین های گازدار, مخاطرات زمین شناسی, حفاری مکانیزه, سولفید
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1053058,
author = {میرمحرابی, حسین and غفوری, محمد and لشکری پور, غلامرضا and جعفر حسن پور},
title = {مخاطرات حفر تونل در زمین های حاوی گاز H2S (مطالعه موردی تونل انتقال آب اسپر)},
journal = {علوم و تکنولوژی محیط زیست},
year = {2014},
volume = {16},
number = {2},
month = {September},
issn = {1563-4809},
pages = {55--71},
numpages = {16},
keywords = {زمین های گازدار، مخاطرات زمین شناسی، حفاری مکانیزه، سولفید هیدروژن},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T مخاطرات حفر تونل در زمین های حاوی گاز H2S (مطالعه موردی تونل انتقال آب اسپر)
%A میرمحرابی, حسین
%A غفوری, محمد
%A لشکری پور, غلامرضا
%A جعفر حسن پور
%J علوم و تکنولوژی محیط زیست
%@ 1563-4809
%D 2014

[Download]