پژوهش های فرسایش محیطی, دوره (6), شماره (1), سال (2016-6) , صفحات (1-16)

عنوان : ( مقایسه دو روش تحلیل سلسله مراتبی و منطق فازی برای پهنه¬بندی خطر فرسایش آبکندی در سه منطقه از استان اردبیل )

نویسندگان: حسین شهاب ارخازلو , حجت امامی , غلامحسین حق نیا , اباذر اسمعلی ,

بر اساس تصمیم نویسنده مقاله دسترسی به متن کامل برای اعضای غیر دانشگاه ممکن نیست

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

فرسایش آبکندی پیشرفته¬ترین نوع فرسایش آبی است که با تولید حجم زیاد رسوب در حوضه¬های آبخیز خسارات زیادی ایجاد می¬کند. به منظور مدیریت و مقابله با این نوع فرسایش، شناسایی مناطق پر خطر از نظر فرسایش آبکندی در سطح حوضه¬های آبخیز اهمیت فراوانی دارد. برای این منظور نقشه¬های پهنه¬بندی خطر فرسایش آبکندی، با ترکیب لایه¬های اطلاعاتی عوامل مختلف موثر بر تشکیل آبکند بر حسب اهمیت تهیه می¬شود. روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و عملگر گامای فازی دو روش مفید و نوین برای وزن¬دهی و ترکیب لایه¬های اطلاعاتی مختلف است. این پژوهش با هدف مقایسه پهنه¬بندی با دو روش AHP و گامای0.8 فازی در سه حوضه آبخیز به نام¬های اُرتاداغ، ملااحمد و سرچم در استان اردبیل انجام شد. برای انجام پهنه بندی از 8 عامل درصد شیب، جهت شیب، ارتفاع، کاربری زمین، تراکم پوشش گیاهی، زمین شناسی، فاصله از جاده و فاصله از آبراهه که جزو عوامل موثر بر تشکیل آبکندها می¬باشند، استفاده شد. برای مقایسه دو روش پهنه بندی از نظر دقت تعیین پهنه¬ها، از دو شاخص نسبت تراکمی (Density ratio ) و مجموع کیفیت (Quality sum) استفاده شد. بر اساس نتایج به دست آمده از پهنه بندی خطر به روش گامای فازی، مقادیر شاخص Qs برای ارتاداغ، ملااحمد و سرچم به ترتیب 0.68، 2.59 و 0.77 بود. در حالی که برای روش AHP به ترتیب 0.28، 1.45 و 0.05 بود. شاخص Dr نیز در روش در روش فازی برای هر سه حوزه با افزایش خطر تشکیل آبکند روند افزایشی نشان داد که بیانگر مناسب بودن این روش برای هر سه حوزه است. بنابراین در هر سه حوزه مورد بررسی روش فازی دقت بالاتری داشت و روشAHP نیز در دو حوزه اُرتاداغ و ملااحمد دارای دقت قابل قبولی بود، ولی در سرچم دقت آن پایین بود. به طور کلی برای پهنه بندی خطر فرسایش آبکندی روش گامای فازی مناسبتر از AHP تشخیص داده شد. با این وجود در صورت انتخاب دقیق عوامل موثر بر تشکیل آبکند و وزن دهی صحیح آن ها روش AHP هم میتواند کارایی لازم را داشته باشد.

کلمات کلیدی

, عوامل تشکیل آبکند, نسبت فراوانی مجموع کیفیت, پهنه بندی خطر تشکیل
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1059854,
author = {شهاب ارخازلو, حسین and امامی, حجت and حق نیا, غلامحسین and اباذر اسمعلی},
title = {مقایسه دو روش تحلیل سلسله مراتبی و منطق فازی برای پهنه¬بندی خطر فرسایش آبکندی در سه منطقه از استان اردبیل},
journal = {پژوهش های فرسایش محیطی},
year = {2016},
volume = {6},
number = {1},
month = {June},
issn = {2251-7812},
pages = {1--16},
numpages = {15},
keywords = {عوامل تشکیل آبکند، نسبت فراوانی مجموع کیفیت، پهنه بندی خطر تشکیل آبکند},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T مقایسه دو روش تحلیل سلسله مراتبی و منطق فازی برای پهنه¬بندی خطر فرسایش آبکندی در سه منطقه از استان اردبیل
%A شهاب ارخازلو, حسین
%A امامی, حجت
%A حق نیا, غلامحسین
%A اباذر اسمعلی
%J پژوهش های فرسایش محیطی
%@ 2251-7812
%D 2016

[Download]