پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی, دوره (6), شماره (4), سال (2016-3) , صفحات (31-50)

عنوان : ( انقلاب برای رهایی یا اصلاح‌گری در درون نظم مستقر؛ بررسی تطبیقی علل عقب ماندگی مسلمین و راه های برون‌رفت از آن در آراء گولن و شریعتی )

نویسندگان: محمدرضا ملائی , سیدمحمدعلی تقوی , سیدحسین اطهری ,

بر اساس تصمیم نویسنده مقاله دسترسی به متن کامل برای اعضای غیر دانشگاه ممکن نیست

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

به اذعان بسیاری از اندیشمندان مسلمان، جوامع اسلامی پس از یک دوره ی طلایی دچار رکود و نزول شدند و این امر در قرون اخیر به خصوص از زمانی که مسلمین با غرب تماس گسترده تری برقرار کردند به صورت آشکارتری نمود یافت. مسلمین پس آگاهی از عقب ماندگی خویش نسبت به غرب، به روش های مختلف به این امر واکنش نشان دادند و در پی چاره جویی برآمدند. در این مقاله چرایی عقب ماندگی مسلمین و راه های برون رفت از آن در آراء دو تن از متفکران مسلمان معاصر یعنی علی شریعتی و فتح الله گولن مورد بررسی قرار گرفته است. در این پژوهش با خوانش آثار دو اندیشمند یادشده، به تحلیل و تفسیر آراء ایشان در راستای موضوع مدنظر پرداخته شده است. بر اساس یافته های این پژوهش، به نظر می رسد گولن و شریعتی هر دو به موضوع عقب ماندگی مسلمین توجه ویژه‌ای داشته¬اند، اما هیچ‌کدام از زاویه نظریات جامعه‌شناسانه یا اقتصادی توسعه به این مسئله ننگریسته‌اند، بلکه به مثابه اندیشمندان دینی مدرن آن را مورد بررسی قرار داده‌اند. هردو اندیشمند به عوامل سیاسی و اجتماعی –فرهنگی عقب ماندگی اشاره می کنند، اما اصلی ترین عامل داخلی را دور شدن از اسلام واقعی می دانند و برای برون رفت از عقب ماندگی نیز ارائه یک نگاه نو به اسلام را ضروری می شمارند. شریعتی اسلام را در قالب یک ایدئولوژی انقلابی مطرح می‌کند که دارای برنامه های جامعی برای زندگی بشری است تا از این طریق تحرک و بیداری را به جامعه ی اسلامی بازگرداند. گولن نیز با تاکید بر ایمان و اخلاق، مسلمین را به حضور فعالانه در عرصه های اجتماعی دعوت می کند؛ اما برداشت او از اسلام در قالب آئین مدنی ارائه می‌شود. مشاهده می شود که دو اندیشمند اسلام گرا علی رغم آن که اولی تمایلات چپ گرایانه و دومی گرایش لیبرالی دارد، اشتراکات بسیاری در بحث از علل عقب-ماندگی جوامع اسلامی دارند.

کلمات کلیدی

, اسلام, راه رهایی, عقب ماندگی, علی شریعتی , فتح الله
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1061205,
author = {ملائی, محمدرضا and تقوی, سیدمحمدعلی and اطهری, سیدحسین},
title = {انقلاب برای رهایی یا اصلاح‌گری در درون نظم مستقر؛ بررسی تطبیقی علل عقب ماندگی مسلمین و راه های برون‌رفت از آن در آراء گولن و شریعتی},
journal = {پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی},
year = {2016},
volume = {6},
number = {4},
month = {March},
issn = {2383-1294},
pages = {31--50},
numpages = {19},
keywords = {اسلام، راه رهایی، عقب ماندگی، علی شریعتی ، فتح الله گولن},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T انقلاب برای رهایی یا اصلاح‌گری در درون نظم مستقر؛ بررسی تطبیقی علل عقب ماندگی مسلمین و راه های برون‌رفت از آن در آراء گولن و شریعتی
%A ملائی, محمدرضا
%A تقوی, سیدمحمدعلی
%A اطهری, سیدحسین
%J پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی
%@ 2383-1294
%D 2016

[Download]