آموزه های فقه مدنی, دوره (1), شماره (14), سال (2016-10) , صفحات (3-30)

عنوان : ( حاکمیت اراده ظاهری در قلمرو اشتباه در اعمال حقوقی )

نویسندگان: مرتضی کشاورزی ولدانی , حسین ناصری مقدم , حسین صابری ,
فایل: Full Text

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

یکی از مسائل محل تأمل بین فقها و حقوق‌دانان، حاکمیت ارادۀ باطنی یا ظاهری و نقش هر یک در اعمال حقوقی است. عمده دلیل طرفداران نظریۀ ارادۀ باطنی، قاعدۀ فقهی تبعیت عقد از قصد است؛ به این بیان که هر گاه عقد از قصد تخلف ورزد، محکوم به بطلان است. از دیگرسو، عده‌ای نظریۀ ارادۀ ظاهری را برگزیده و به ایجاب و قبول ظاهری متعاملین نظر دوخته و به قصد درونی توجهی نکرده‌اند. به عبارت دیگر، صرفاً به کاشفیت الفاظ نظری نداشته و قائل به سببیت برای آن شده‌اند. در علم حقوق، نظریۀ حاکمیت ارادۀ ظاهری بیشتر منسوب به حقوق آلمان است، اما رد پای این نظریه را می‌توان در فقه امامیه نیز جستجو کرد. یکی از موارد حاکمیت ارادۀ ظاهری در فقه، در قلمرو اشتباه رخ می‌دهد؛ به این بیان که اگر در یک عمل حقوقی، اشتباهی از ناحیۀ متعاملین صورت گیرد، عقد از دیدگاه ارادۀ باطنی باطل یا غیر نافذ است، چون مقصود متعاملین واقع نشده است (ما قصد لم یقع وما وقع لم یقصد). اما باید دانست که با توجه به اصل لزوم و اتقان معاملات، همۀ موارد اشتباه در اعمال حقوقی مبطل عقد نیست و حداکثر به عقد قابلیت فسخ می‌بخشد و در مواردی نیز بی‌تأثیر است. این بدان معناست که ارادۀ باطنی در اینجا حاکم نشده و همان الفاظ متعاملین در عقد کفایت دارد.

کلمات کلیدی

, اراده, اراده ظاهری, اراده باطنی, اشتباه, بطلان,
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1062580,
author = {کشاورزی ولدانی, مرتضی and ناصری مقدم, حسین and صابری, حسین},
title = {حاکمیت اراده ظاهری در قلمرو اشتباه در اعمال حقوقی},
journal = {آموزه های فقه مدنی},
year = {2016},
volume = {1},
number = {14},
month = {October},
issn = {2251-936x},
pages = {3--30},
numpages = {27},
keywords = {اراده; اراده ظاهری; اراده باطنی; اشتباه; بطلان; فسخ.},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T حاکمیت اراده ظاهری در قلمرو اشتباه در اعمال حقوقی
%A کشاورزی ولدانی, مرتضی
%A ناصری مقدم, حسین
%A صابری, حسین
%J آموزه های فقه مدنی
%@ 2251-936x
%D 2016

[Download]