ادبیات تطبیقی, دوره (8), شماره (15), سال (2017-2) , صفحات (137-163)

عنوان : ( نگاهی تازه به «تضمین» و تطوّر تاریخی آن در آثار بلاغی عربی و فارسی )

نویسندگان: هما رحمانی , سیدحسین سیدی ,

بر اساس تصمیم نویسنده مقاله دسترسی به متن کامل برای اعضای غیر دانشگاه ممکن نیست

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

تضمین، یکی از شگردهای زبانی است که همانند بسیاری از فنون ادبی، در ادوار تاریخ بلاغت مورد بی ­توجهی محققان و ناقدان قرار­گرفته­ است، به­ گونه ه­ای که در شناسایی این آرایة بدیعی تنها به یک جنبه از آن، یعنی آوردن مصراع، بیت یا ابیاتی از دیگری در شعر خویش اکتفا شده ­است. از این رو، این پژوهش بر­آن است با نگاهی به سیر تاریخی صنعت تضمین و جایگاه آن در مباحث بلاغی عربی و فارسی، ضمن شرح و تفسیر دیدگاه ­های بلاغیون، به اقسام و نام­های آن نیز اشاره نماید و در نهایت، با توسل به اصل توسعة معنایی، تعریف و عنوانی نو برای تضمین ارائة دهد تا آن را از تنگنا و محدودیت معنایی بلاغت سنتی تاحدودی خارج سازد. حاصل تحقیق، نشان از آن دارد که تعریف تضمین در تمامی کتب بلاغی، بیانگر بخشی از اقسام و انواع آن است که با عناوینی چون استقبال، تتبع، تملیط، استعانت، ایداع، تفصیل و... در حوزه­های گسترده­ای چون علم بدیع علم بیان، عروض و قافیه و سرقات شعری کاربرد دارد؛ بنابراین، با درنظرداشتن این آمیختگی و عدم تناسب میان مفهوم تضمین و انواع آن، می­توان تضمین را هرگونه مشارکت و تبادل عناصر لفظی و معنایی، اعم از بیت، مصراع، آیه، حدیث، مثل و مضمون میان سخنوران و گویندگان به ­شمارآورد که متناسب با مقتضای حال و مقام و به قصد زینت و تأکید معنا صورت می­ گیرد و سبب برجسته ­سازی، مرجعیت ­بخشی، مفهوم ­زایی، ایجاد ابهام هنری­ و ایجاز کلام می­ گردد.

کلمات کلیدی

, بلاغت, بدیع لفظی و معنوی, تضمین, توسعة معنایی,
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1062749,
author = {رحمانی, هما and سیدی, سیدحسین},
title = {نگاهی تازه به «تضمین» و تطوّر تاریخی آن در آثار بلاغی عربی و فارسی},
journal = {ادبیات تطبیقی},
year = {2017},
volume = {8},
number = {15},
month = {February},
issn = {2008-6512},
pages = {137--163},
numpages = {26},
keywords = {بلاغت; بدیع لفظی و معنوی; تضمین; توسعة معنایی; مشارکت},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T نگاهی تازه به «تضمین» و تطوّر تاریخی آن در آثار بلاغی عربی و فارسی
%A رحمانی, هما
%A سیدی, سیدحسین
%J ادبیات تطبیقی
%@ 2008-6512
%D 2017

[Download]