سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی در منابع طبیعی, دوره (9), شماره (2), سال (2018-9) , صفحات (17-32)

عنوان : ( پایش تغییرات زمانی-مکانی شاخص‌های مؤثر بیابان‌زایی مناطق خشک جنوب خراسان رضوی )

نویسندگان: سرور داوری , علیرضا راشکی , مرتضی اکبری , علی اصغر طالبان فرد ,
فایل: Full Text

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

بیابان‌زایی یکی از پیچیده‌ترین تهدیدهای محیط زیست با اثرات منفی اقتصادی- اجتماعی است که با گذشت زمان نقش فزآینده‌ای در شدت تخریب زمین دارد. تحقیق حاضر با هدف پایش تغییرات مکانی و زمانی عوامل مؤثر در بیابان‌زایی مناطق جنوبی استان خراسان رضوی که در سالهای اخیر بیابانزایی در آن شدت یافته است، انجام گردید. داده‌های اولیه مانند پارامترهای اقلیمی، پوشش‌گیاهی، زمین‌شناسی، خاک‌شناسی، آب‌های زیرزمینی و سطحی، کشاورزی و اطلاعات اقتصادی-اجتماعی پس از جمع‌آوری، به محیط GIS معرفی و نقشه واحدکاری ژئوبیوفاسیس تهیه شد. سپس با استفاده از مدل ایرانی IMDPA شدت بیابان‌زایی محاسبه و عوامل موثر در بیابان‌زایی منطقه تعیین شدند. ارزیابی تغییرات زمانی و مکانی معیارها و شاخص‌های مؤثر نیز براساس داده‌ها، نقشه‌های موجود، نظرات کارشناسی و بررسی تصاویر ماهواره‌ای انجام شد. نتایج ارزیابی شدت خطر بیابان‌زایی با مدل IMDPA نشان داد که منطقه در دو کلاس متوسط و شدید به ترتیب به مقدار 22 و 77 درصد قرار دارد. پایش دوره‌ای شاخص‌‌های مؤثر بیابان‌زایی نیز نشان داد که کمبود بارش در مدت 25 سال گذشته 1388-1363، باعث افزایش خشکی و خشک‌سالی در تمامی منطقه شده است. بررسی تغییرات کاربری اراضی نیز در مدت 10 سال 1390-1380، بیانگر کاهش 6 درصدی سطح اراضی مرتعی و افزایش سطح اراضی کشاورزی بوده که دلیل اصلی آن افزایش 5/1 درصدی نرخ رشد جمعّیت در مدت سال‌های 1390-1365 می‌باشد. برداشت بیش از حد از سفره‌های آب زیرزمینی نیز باعث افت 10 درصد سطح آب در چاه‌ها شده که نتیجه آن افزایش شوری در اراضی و همچنین تشدید فرسایش بادی در بیش از 93 درصد منطقه بوده است.

کلمات کلیدی

, مدل IMDPA , سیستم اطلاعات جغرافیایی, سنجش از دور, شدت بیابان‌زایی
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1070027,
author = {داوری, سرور and راشکی, علیرضا and اکبری, مرتضی and علی اصغر طالبان فرد},
title = {پایش تغییرات زمانی-مکانی شاخص‌های مؤثر بیابان‌زایی مناطق خشک جنوب خراسان رضوی},
journal = {سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی در منابع طبیعی},
year = {2018},
volume = {9},
number = {2},
month = {September},
issn = {2228-6063},
pages = {17--32},
numpages = {15},
keywords = {مدل IMDPA ، سیستم اطلاعات جغرافیایی، سنجش از دور، شدت بیابان‌زایی},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T پایش تغییرات زمانی-مکانی شاخص‌های مؤثر بیابان‌زایی مناطق خشک جنوب خراسان رضوی
%A داوری, سرور
%A راشکی, علیرضا
%A اکبری, مرتضی
%A علی اصغر طالبان فرد
%J سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی در منابع طبیعی
%@ 2228-6063
%D 2018

[Download]