پژوهشنامه عرفان, دوره (9), شماره (18), سال (2018-10) , صفحات (225-249)

عنوان : ( عرفان و تصوف در منظومۀ فکری علامه مجلسی )

نویسندگان: هادی وکیلی , قاسم قریب ,
فایل: Full Text

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

عرفان اسلامی برخلاف دیگر شاخه­های علوم اسلامی، تنها درمیان قشر اندیشمند و عالم باقی نماند و با مخاطب قرار دادن عموم مردم، جریانی باعنوان تصوف را در جامعۀ اسلامی ایجاد کرد. بحث بر سر شرعی بودن یا نبودن عرفان اسلامی، عالمان متشرع را در دو گروه مخالفان و موافقان عرفان نظری قرار داد. در دورۀ صفوی اندیشه­های ضد تصوف در آثار عالمان متشرع و فقیهان، بیشتر نمایان می­شد که با انگیزه­های مذهبی و روشن­گری پیوند داشت. درحالی­که گروهی مانند محمدطاهر قمی و میرلوحی از اساس با اندیشه­های عرفا مخالف بودند، عالمانی چون ملا محسن فیض­ کاشانی و ملاصدرا با تمایز نهادن میان اندیشه­های عرفان نظری و عملکرد صوفیان بازاری و عوام به دنبال استفاده از نظریه­های عرفانی در تفسیر متون دینی بودند. علامه محمدباقر مجلسی دیدگاه و موضعی میان دو گروه عالمان پیش‌‌گفته اتخاذ نمود. وی با تمایز نهادن میان اندیشه­های عرفان نظری و مناسک صوفیان عوام، رسوم و اعتقادات گروه دوم را مطلقاً باطل و غیرشرعی و عقلی اعلام کرد؛ ازسوی­دیگر، در برخورد با بزرگان عرفان و اندیشه­های آنان، اصل تفسیر عرفانی برمبنای مکتب امامان شیعه(ع) را پذیرفت. تقسیم جریان تصوف به شیعه و اهل‌سنت و تبیین آموزه­های پذیرفته شده مشترک میان تشیع و تصوف، دو محور اصلی بومی­کردن عرفان نظری توسط علامه مجلسی است.

کلمات کلیدی

, علامه مجلسی, عرفان نظری, تصوف عامیانه, تفسیر عرفانی
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1072390,
author = {وکیلی, هادی and قریب, قاسم},
title = {عرفان و تصوف در منظومۀ فکری علامه مجلسی},
journal = {پژوهشنامه عرفان},
year = {2018},
volume = {9},
number = {18},
month = {October},
issn = {2012-4512},
pages = {225--249},
numpages = {24},
keywords = {علامه مجلسی، عرفان نظری، تصوف عامیانه، تفسیر عرفانی},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T عرفان و تصوف در منظومۀ فکری علامه مجلسی
%A وکیلی, هادی
%A قریب, قاسم
%J پژوهشنامه عرفان
%@ 2012-4512
%D 2018

[Download]