پژوهشنامه ایرانی سیاست بین الملل, دوره (9), شماره (1), سال (2021-5) , صفحات (171-192)

عنوان : ( تقابل صلاحیت تکمیلی و ذاتی دیوان کیفری بین المللی با نگاهی به پرونده سیف الاسلام قذافی )

نویسندگان: سید مهدی سیدزاده , میثم غلامی بیامه ء ,
فایل: Full Text

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

از مهم­ ترین موضوعات مورد چالش درتشکیل دیوان کیفری بین­ المللی موضوع، صلاحیت این دادگاه بود. چرا که ارتباط تنگاتنگی میان حاکمیت ملی و صلاحیت کیفری محاکم، وجود دارد. به همین دلیل، به منظور پاسخگویی به تمایل عضویت اکثرکشورها در دیوان و همچنین احترام به حق حاکمیت ملی، اساسنامه دیوان صراحتاً صلاحیت تکمیلی را نسبت به محاکم داخلی پذیرفت. با وجود این، برخی دولت­ ها به دلیل داشتن حق حاکمیت ملی و همچنین به خاطر تکمیلی بودن صلاحیت دیوان، از همکاری با دیوان امتناع می­ ورزند. این موضوع باعث بروز مناقشاتی در رسیدگی­ به پرونده ها گردید و تقابل میان صلاحیت تکمیلی و ذاتی دیوان کیفری بین­ المللی را به وجود آورد. نمونه­ ی این تقابل را می­ توان میان دولت لیبی و دیوان کیفری بین­ المللی در محاکمه­ ی سیف الاسلام قذافی مشاهده نمود. در این مقاله، ضمن تبیین صلاحیت ذاتی و تکمیلی، به مواردی همچون ناکارآمدی صلاحیت تکمیلی، گرایش دیوان به سمت صلاحیت ذاتی و تحمیل هزینه­ های سیاسی بر دیوان، اشاره خواهد شد. همچنین به دنبال تعارضات موجود میان دیوان کیفری بین­ المللی و دولت لیبی، علل پدید آمدن تقابل صلاحیت تکمیلی و ذاتی در رسیدگی به پرونده سیف الاسلام قذافی نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

کلمات کلیدی

دیوان کیفری بین المللی جنایات بین المللی صلاحیت ذاتی صلاحیت تکمیلی