تولید گیاهان زراعی, سال (2023-3) , صفحات (1-20)

عنوان : ( فراتحلیل اثر حاصلخیزکننده های خاک بر عملکرد کمی و کیفی گیاهان دارویی: از دیرباز تاکنون )

نویسندگان: سرور خرم دل , مهدی نصیری محلاتی , محمود مختاری , هدا لطیفی ,

بر اساس تصمیم نویسنده مقاله دسترسی به متن کامل برای اعضای غیر دانشگاه ممکن نیست

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

سابقه و هدف بررسی تنوع و ناهمگونی نتایج مطالعات نتیجه ای ضروری و اساسی است. فراتحلیل روشی جامع برای تجزیه و تحلیل آماری چندین آزمایش مستقل بوده و در مطالعات کشاورزی، برای تعیین واکنش تیمارها مورد استفاده قرار می گیرد. مزایای فراتحلیل شامل بررسی تلفیقی و کمی مجموعه-ای بزرگ، پیچیده و گاهی متناقض از منابع است. به دلیل پراکندگی و تفاوت در نتایج مربوط به تاثیر حاصلخیزکننده ها بر رشد و عملکرد کمی و کیفی تعدادی از گونه های مهم دارویی، در این مطالعه از روش فراتحلیل استفاده شد. مواد و روش ها این پژوهش با هدف بررسی اثر حاصلخیزکننده های مختلف بر عملکرد کمی و کیفی تعدادی از گونه های مهم دارویی شامل اسفرزه، رازیانه، ریحان، مرزه، شوید، سیاهدانه و زیره سبز با استفاده از اطلاعات مقالات منتشر شده طی 50 سال گذشته بر اساس پروتکل ROSES انجام شد. از مجموع 78 مقاله انتخاب شده، 18 مقاله مربوط به اسفرزه، 8 مقاله روی رازیانه، 12 مورد روی ریحان، 11 عنوان روی مرزه، 7 مورد روی شوید، 9 عنوان روی سیاهدانه و 13 مورد مربوط به زیره سبز بودند. اندازه اثر هجس، خطای انتشار (با استفاده از همبستگی بگ و مازومدار) و ضریب همبستگی تای کندال محاسبه و نمودارهای قیفی با استفاده از نرم افزار Comprehensive Meta-Analysis, version 2 ترسیم شدند. نتایج بر اساس نتایج اندازه اثر هجس، کاربرد ورمی کمپوست (106/1g=) بالاترین تاثیر را بر عملکرد اسفرزه داشت و رتبه بعدی برای تلفیق کودهای شیمیایی و آلی (061/0g=) بدست آمد. همچنین کودهای مختلف اثر معنی داری بر عملکرد رازیانه و شوید نداشت. اثر کاربرد کود زیستی (553/0g=) بر عملکرد سیاهدانه و کاربرد ترکیبی کودها و مصرف کود شیمیایی بر عملکرد زیره سبز معنی دار بود. کودهای دامی و ورمی کمپوست و ترکیب کودها با اندازه اثر به ترتیب با 6/0، 9/0 و 7/0 بر درصد موسیلاژ اسفرزه معنی دار بودند. کاربرد کودهای دامی، زیستی و ترکیبی بر اسانس رازیانه و شوید، سیاهدانه و زیره سبز اثر معنی داری داشت. بر اساس نتایج آزمون همبستگی بگ و مازومدار، اثر کودهای شیمیایی بر زیره سبز غیریکنواخت بوده و مصرف این کودها در این گیاه قابل توصیه نیست؛ ولی اثر کودهای شیمیایی بر وزن خشک برگ ریحان همگن بود. در سایر موارد هم کاربرد کودهای زیستی، ورمی کمپوست و دامی از یکنواختی و همگنی برخوردار بوده و با اطمینان 95 درصد برای این گونه های دارویی قابل توصیه هستند. نتیجه گیری به طور کلی، ناهمگونی باقیمانده بالایی در فراتحلیل اثر حاصلخیزکننده های خاک بر گونه‌های دارویی مشاهده شد که نشان می‌دهد برای درک تأثیر تیمارهای کودی بر رشد، عملکرد کمی و کیفی این گونه های گیاهی، تعیین ویژگی های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاک نیز مورد نیاز است. نتایج این مطالعه بهبود رشد و عملکرد گیاهان دارویی تحت تاثیر کودهای مختلف را براساس شواهد علمی موجود نشان داد که این موضوع زمینه ای را برای بهبود مدیریت گیاهان دارویی فراهم می نماید.

کلمات کلیدی

, آزمون همبستگی بگ و مازومدار, پروتکل ROSES, ناهمگونی باقیمانده, همگنی و ناهمگنی
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1091938,
author = {خرم دل, سرور and نصیری محلاتی, مهدی and محمود مختاری and لطیفی, هدا},
title = {فراتحلیل اثر حاصلخیزکننده های خاک بر عملکرد کمی و کیفی گیاهان دارویی: از دیرباز تاکنون},
journal = {تولید گیاهان زراعی},
year = {2023},
month = {March},
issn = {2008-739X},
pages = {1--20},
numpages = {19},
keywords = {آزمون همبستگی بگ و مازومدار، پروتکل ROSES، ناهمگونی باقیمانده، همگنی و ناهمگنی},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T فراتحلیل اثر حاصلخیزکننده های خاک بر عملکرد کمی و کیفی گیاهان دارویی: از دیرباز تاکنون
%A خرم دل, سرور
%A نصیری محلاتی, مهدی
%A محمود مختاری
%A لطیفی, هدا
%J تولید گیاهان زراعی
%@ 2008-739X
%D 2023

[Download]