کارکرد شگرد تقدیم و تاخیر در تدوین منتخبی از فیلم‌های سینمای ایران هدف اصلی این پژو هش شناخت شیوه های مختلف کاربرد شگرد »تقدیم و تأخیر« و تحلیل کارکردهای متنوّع آن در سینمای ایران است. بنابراین با رویکردی نئوفرمالیستی و با استفاده از مباحث بلاغت ، تقدیم و تأخیر در تدوین فیلم را نوعی از پردازش نماها در نظر گرفتیم که در آن برای ایجاد تأثیر یا انتقال اغراض بلاغی مختلف، نماها در جایگاهی دیر/زودتر از موعد خود نمایش داده می شوند. روش این پژو هش توصیفی- تحلیلی است و اطّاعات به شیوۀ کتابخانه ای گردآوری شده اند. برای انجام پژوهش 11 فیلم از سینمای ایران به صورت هدفمند برگزیده شده تا ضمن پوشش سبک ها و دوره های زمانی مختلف سینمای ایران، انواع متفاوتی از تقدیم و تأخیر در آن ها موجود باشد. نتایج پژوهش نشان داد شگرد تقدیم در سینما به صورت هایی چون: پیش افتادن نمایی از جایگاه خود، تقدیم صدا بر تصویر و قرار دادن نمای نتیجه قبل از عمل به کار می رود. شگرد تأخیر نیز در سینما از طریق ایجاد فاصله میان دو نما، تأخیر در انواع نما های معرّف، واکنشی و نقطۀ دید و همچنین تأخیر در نمایش شخصیّت های اصلی و فرعی به کار می رود. تقدیم و تأخیر از رهگذر برجسته- سازی فرم و شکست قوانین رایج تدوین فیلم، مستقّل از درونمایه به انتقال لذّ ت حسّی و جلب بازاندیشی مخاطب می انجامد. خلق طنز، قطع انرژی میان دو نما، خلق حس بی فضایی، محدود و متوقّف کردن روایت، مداخله در قضاوت مخاطب، بازتاب درونیّات شخصیّت ها و تقویّت عواطف مخاطبان برخی از کارکردهای بلاغی شگرد تقدیم و تأخیر است که در تحلیل فیلم های سینمای ایران به آن دست یافته ایم. کلیدواژه ها: بلاغت، تقدیم و تأخیر، سینمای ایران، تدوین فیلم، نئوفرمالیسم.

کلمات کلیدی