امروزه به دلیل عدم وجود قطعیت و ثبات در محیط کسب‌وکار، مفهوم رقابت در میان شرکت‌های فعال در صنعت متفاوت شده است. بر مبنای این تغییر پارادایم، شرکت‌ها باید به‌منظور باقی ماندن و موفقیت در بازار، بر ایجاد نقاط قوت و قابلیت‌های رقابتی خود تمرکز نمایند. در این میان قابلیت‌پویا، به‌عنوان راهکاری نوین برای کسب مزیت رقابتی پایدار، محل توجه اندیشمندان مدیریت قرار گرفته است. بنابراین با توجه به کاربرد گسترده این نظریه، هدف پژوهش حاضر توصیف نظریه قابلیت‌پویا دیوید تیس و بررسی و نقد آن به روش نقد تلفیقی می‌باشد، که براساس ویژگی‌های محتوایی، روش‌شناسی و همچنین زندگی شخصی و حرفه‌ای نظریه‌پرداز آن مورد تحلیل و واکاوی قرار می‌گیرد. در این پژوهش، نقاط قوت و ضعف نظریه به لحاظ محتوایی و روش‌شناسی مورد بحث قرار گرفته و تأثیرات بسترهای فکری، اجتماعی، تاریخی و زندگی شخصی نظریه‌پرداز بر نظریه بررسی می‌شود و کاربرد نظریه قابلیت‌پویا در سازمان‌ها تبیین می‌گردد. نقد روش‌شناسی نظریه نشان داد، نظریه قابلیت‌های‌‌پویا بایستی از راه‌های بیشتری جهت انطباق‌دهی با محیط شتابان در حال تغییر و همچنین یک مدل اندازه‌گیری مشخص استفاده نماید. توجه به پویایی محیط، تمرکز بر قابلیت‌های داخلی، یادگیری و نوآوری مستمر، داشتن دیدگاه جامع و کاربرد عملی از نقاط قوت نظریه قابلیت‌های‌‌پویا است. اما از مهم‌ترین نقدهایی که بر این نظریه وارد می‌باشد آن است که نظریه قابلیت‌های‌‌پویا دارای پیچیدگی و ابهام، تمرکز بر عوامل داخلی، محدودیت‌های تجربی، عدم توجه به پویایی‌های قدرت، پیچیدگی اندازه‌گیری و همچنین چالش‌های اخلاقی، عملیاتی، تفکیک و تطبیق است.

کلمات کلیدی