عنوان : ( تأثیر تحریفهای شناختی بر بازیابی اطلاعات: یک تحلیل رفتاری در مراحل مختلف جستجو )
نویسندگان: سیده نجمه هلاکویان , حسن بهزادی , شعله ارسطوپور ,چکیده
چکیده هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تحریفات شناختی در فرایند بازیابی اطلاعات صورت گرفت. روش شناسی: پژوهش حاضر از نظر روش، پژوهشی پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش حاضر را دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی مشهد تشکیل میدادند که با روش نمونهگیری تصادفی طبقهای، تعداد 100 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. گردآوری اطلاعات با استفاده از سه پرسشنامه محقق ساخته صورت گرفت. برای تأیید روایی از نظرات متخصصان حوزه بازیابی اطلاعات و برای تایید روایی ساختاری از تحلیل عاملی تاییدی استفاده شد. یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که کاربران در بازیابی اطلاعات تحریفشناختی خاصی را تجربه نمیکردند. میزان به کارگیری تحریفهای شناختی، کاربران پیش از شروع جستجو و بازیابی اطلاعات، متفاوت و میزان استفاده تحریف \\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\"درشت نمایی\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\" نسبت به سایر تحریفها بیشتر بود. همچنین، در هنگام جستجو، میزان بکارگیری تحریفهای شناختی کاربران متفاوت و میزان استفاده تحریف \\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\"درشت نمایی\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\" نسبت به سایر تحریفها بیشتر بود. پس از جستجو و بازیابی اطلاعات نیز میزان به کارگیری تحریفهای شناختی، کاربران پس از جستجو و بازیابی اطلاعات، متفاوت بود و میزان استفاده تحریف \\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\"تعمیم مبالغه آمیز\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\" نسبت به سایر تحریف ها بیشتر مشاهده شد است. نتایج: حضور برخی از تحریفهای شناختی در مراحل مختلف بازیابی اطلاعات، ضرورت توجه طراحان نظامهای بازیابی اطلاعات به این حوزه را نشان میطلبد. وجود تحریفهای شناختی بیشتر در مرحله پیش از جستجو نیز نشان از آن میتواند داشته باشد که متخصصان اطلاع رسانی باید در کنار کاربران قرار بگیرند و مشاورههای اطلاعاتی لازم را به آنان ارائه دهند.
کلمات کلیدی
تحریفهای شناختی بازیابی اطلاعات رفتار جستجوی اطلاعات جستجوی اطلاعات اطلاع یابی@article{paperid:1104415,
author = {هلاکویان, سیده نجمه and بهزادی, حسن and ارسطوپور, شعله},
title = {تأثیر تحریفهای شناختی بر بازیابی اطلاعات: یک تحلیل رفتاری در مراحل مختلف جستجو},
journal = {بازیابی دانش و نظام های معنایی},
year = {2026},
volume = {12},
number = {45},
month = {February},
issn = {2980-8243},
pages = {1--20},
numpages = {19},
keywords = {تحریفهای شناختی بازیابی اطلاعات رفتار جستجوی اطلاعات جستجوی اطلاعات اطلاع یابی},
}
%0 Journal Article
%T تأثیر تحریفهای شناختی بر بازیابی اطلاعات: یک تحلیل رفتاری در مراحل مختلف جستجو
%A هلاکویان, سیده نجمه
%A بهزادی, حسن
%A ارسطوپور, شعله
%J بازیابی دانش و نظام های معنایی
%@ 2980-8243
%D 2026
