اقامتگاه­های بوم­گردی به عنوان یکی از خدمات بومی با ماهیت نوستالوژیک گردشگری می­باشد که تجربه جدید و متفاوتی از زنجیره اسکان و خدمات وابسته به آن را در اختیار گردشگران قرار می­دهد و برای اغلب گردشگران شهری و جوانان جذابیت بسیاری دارد. لذا این پژوهش از منظر گردشگران، به شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر جذابیت و مزیت رقابتی اقامتگاه­‌های بوم‌گردی در شهرستان طرقبه و شاندیز پرداخته است. پژوهش حاضر به لحاظ ماهیت از نوع توصیفی- تحلیلی به شیوه پیمایشی است. جمع­آوری اطلاعات به روش میدانی و اسنادی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش، 384 نفر از گردشگران در هفت اقامتگاه بوم­گردی شهرستان طرقبه و شاندیز می­باشد. برای شناسایی مهم­ترین عوامل جذابیت اقامتگاه­های بومگردی ابتدا شاخص­های مورد نظر با استفاده از نظر­سنجی از کارشناسان و گردشگران شناسایی و برای دسته­بندی آن از تحلیل عاملی اکتشافی در نرم افزار SPSS بهره گرفته شد. در نتایج به دست آمده در روش تحلیل عاملی اکتشافی، 42 متغیر شناسایی و در 7 عامل طبقه­بندی گردید که سهم عامل اول تا سوم (احیای سنت­ها، معماری بومی، و مدیریت خانوادگی اقامتگاه­های بومگردی) نسبت به بقیه عامل­‌ها بیشتر است و حدود 49 درصد واریانس را تبیین می‌­کنند. همچنین نتایج بدست آمده نشان داد که مهمترین جذابیت اقامتگاه­های بومگردی عبارتند از: استفاده از غذا­های بومی و محلی در منو­های غذایی (با میانگین 66/4)، زنده­شدن ایده حصیر­بافی، قالی­بافی و ... (با میانگین 53/4) که از بیشترین امتیاز ممکن به لحاظ جذابیت اقامتگاه­های بومگردی از دیدگاه گردشگران برخوردار بوده و این نشان می­دهد، احیای سنت­های محلی به عنوان جاذبه­‎های نوستالوژیک و گردشگری خاص، ظرفیت بالایی را برای توسعه گردشگری روستایی ایجاد کرده و به عنوان مزیت رقابتی اقامتگاه‎­های بومگردی نسبت به هتل­‎ها از دیدگاه گردشگران بشمار می‌­آید.

کلمات کلیدی