رهبری در دانشگاه به دلیل پیچیدگی بیش از اندازه امور و دگرگونی‌های شگرف آموزش عالی به فرایندی کاملاً حرفه‌ای تبدیل شده و زمان مدیریت غیرحرفه‌ای به سر آمده است. نقش اصلی مدیران دانشگاهی به عنوان رهبرانی که تدبیر جریان یاددهی-یادگیری را بر عهده دارند، مستلزم توسعه شایستگی‌های مدیریتی است تا از این طریق آنان بتوانند در راستای بهبود عملکرد فردی و سازمانی حرکت کنند. هدف پژوهش حاضر، طراحی الگوی مفهومی برنامه بهسازی فردی مدیران دانشگاهی با بهره‌گیری از برنامه توسعه فردی بود. پژوهش از نوع کاربردی و از حیث گردآوری داده‌ها، کیفی بود و از روش مطالعه موردی اکتشافی بهره گرفته شد. مشارکت‌کنندگان شامل مدیران میانی، کارکنان و کارشناسان بهسازی منابع انسانی دانشگاه فردوسی مشهد بودند. از روش مصاحبه برای گردآوری داده‌های پژوهش استفاده شد. در این پژوهش از روش‌های تحلیل تفسیری و تفسیری–تأملی برای بررسی سؤال‌های پژوهش استفاده شد و جهت پاسخگویی به سؤال‌های پژوهش به تحلیل محتوای مصاحبه‌ها و مقوله‌بندی پیام‌های مستتر در آن‌ها پرداخته شد. نتایج نشان داد که اجرای برنامه توسعه فردی، الزامات فردی و بافتی نظیر رضایت شغلی، نظام تشویق مناسب، ارائه بازخوردهای سازنده، حمایت مدیران ارشد، فرهنگ سازمانی و سیستم ثبت شایستگی را می‌طلبد. منابع انسانی مستعد و آغاز طرح شناسایی شایستگی‌های سطوح مدیران از نقاط قوت، و فقدان سیستم ارزشیابی عملکرد، ضعف سیستم جذب، کمبود تخصص در بخش بهسازی منابع انسانی، فقدان نظام جامع مدیریت منابع انسانی و کمبود منابع مالی از نقاط ضعف اجرای برنامه است. الگوی نهایی پژوهش نشان می‌دهد که متغیرهای (علتی، بافت، میانجی، بازده) و مراحل اجرای برنامه، از مؤلفه‌هایی هستند که در الگوی برنامه توسعه فردی مدیران دانشگاه فردوسی مشهد باید مد نظر قرار بگیرد.

کلمات کلیدی