فقیهان در مواجهه با مسائل مورد ابتلای جامعه و استنباط احکام شرعی مرتبط به آن از روش‌های متعددی بهره برده‌اند. تجمیع ظنون روشی است اجتهادی و مبنائی است نانوشته که دست‌کم برخی از مؤلفه‌های آن مرتکز اذهان بسیاری از فقها بوده است. این مقاله با بکارگیری روش توصیفی تحلیلی و نگاه دقیق به مسلک اجتهادی و آرای فقهی اصولی علامه محمدمهدی بحرالعلوم به‌عنوان یکی از شاگردان مبرز وحید بهبهانی و با تجزیه و تجلیل بسیاری از داده های فقهی برای اولین بار به تبیین روش اجتهادی وی در قالب اندیشه تجمیع ظنون و نیز شناسایی مؤلفه‌های این روش می‌پردازد. اثبات اعتبار ظن شخصی برآمده از این فرایند و اعتبار آن نزد علامه بحرالعلوم و نیز تبیین عقلایی بودن اعتبار این روش از نوآوری‌های این مقاله است.

کلمات کلیدی