در ایران تعداد 698 / 51 میلیون گوسفند و 551 / 25 میلیون بز پرورش داده میشود که بترتی ب معادل 5 و 3 % کل جمعیت گوسفند و بز دنیا است. معادل 5 / 55 % واحد دامی موجود در ایران )از کل 576 / 127 میلیون واحد( متعلق به گوسفند و بز است. بیشتر از 50 % گوشت قرمز و 4 / 5% شیرتولیدی در کشور از منبع گوسفند و بز میباشد. ضریب رشد کمی سالانه جمعیت گوسفند و بز ایران در طی 38 سال گذشته ) 1390 - 1352 ( به ترتی ب 9 / 1% و 32 / بوده است. جمعیت این دامها در طی 16 سال گذشته یا ثابت مانده و یا دچار کاهش گردیده است. به نظر میرسد در سالهای آینده جمعیت نشخوارکنندگان کوچک ایران با ضریب 4 / 1% دچار کاهش شود. بخش پرورش گوسفند و بز کشور با چالشهای بزرگی روبرو است. شاخصترین این چالشها، کمبود خوراک دام ) 5 / 36 - 27 %( و تخریب مراتع، عدم وجود استراتژیهای موثر و کارآمد اصلاح نژادی، خرده پا بودن بهرهبرداران و عدم توان مالی آنها برای بسط و توسعه با راندمان حرفه، کم سوادی و سن بالای پرورش دهندگان و فعالیت در یک ساختار سنتی و کم بازده میباشند. برای رفع این چالشها یا تخفیف اثرات مضرر آنها، ضرورت دارد، برنامههای اصلاح نژاد جامع و کلان با اعتبارات لازم اجراء کرد و به امر تعادل دام و مرتع توجه جدی شود. به روستاها به عنوان کانونهای تولید بخش در جهت بهبود شرایط اقتصادی توجه در خور شود. موضوع آموزش بهرهبرداران و ترویج فنون و علوم مورد نیاز باید در کلیه برنامهها محور قرار گیرد. در شرایط فعلی دنیا به مسئله تولید طبیعی یا زیستی توجه فراوان میشود. یکی از زیر بخشهای شاخص کشاورزی که قابلیت فراوان برای رسیدن به استانداردهای زیستی را دارد همین بخش پرورش گوسفند و بز است، لذا در کلیه برنامهریزیها و سندهای چشم انداز و ت وسعه به موضوع پایداری سیستمها و همراهی آنها با فرآیندهای طبیعی و بوم سازگار توجه شود و خوشبختانه این قابلیت در این زیربخش وجود دارد اما نیازمند حمای ت و هدایت اصولی و فراگیر است.

کلمات کلیدی