هدف این پژوهش تعیین میزان و سهم هر یک از ابعاد فرهنگ ملی (مدل هافستد) در تبیین الگوهای رهبری مدرسه در میان مدیران مدارس ابتدایی شهر مشهد بوده است. برای دستیابی به این هدف از روش تحلیل مسیر استفاده شده است. جامعه آماری را همه مدیران و معلمان مدارس ابتدایی شهر مشهد در سه ناحیه 4، 5 و 6 و منطقه تبادکان در سال تحصیلی 1401-1400 به منزلۀ نواحی نیمه برخوردار، کمتر برخوردار یا محروم و ناحیه برخوردار ازنظر وضعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شهر مشهد تشکیل دادند. با انتخاب 219 مدرسه ابتدایی (دخترانه و پسرانه دولتی) شهر مشهد به شیوه نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب، درنهایت 184 مدیر مدرسه با در نظر گرفتن وجه اشتراک یک مدیر در دو نوبت تحصیلی مدرسه و 808 معلم، نمونه موردنظر را تشکیل دادند. به‌منظور سنجش ابعاد فرهنگ ملی هافستد از پرسشنامه تین و همکاران (2014) و برای سنجش الگوهای رهبری مدرسه از پرسشنامه محقق­‌ساخته الگوهای رهبری مدرسه امینی و حسین‌­قلی­زاده (1402) بهره گرفته شد. برای تعیین پایایی و روایی ابزارها نیز از آزمون آلفای کرونباخ و روایی سازه به شیوه تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. به‌طورکلی، بر اساس نتایج به‌دست‌آمده می‌توان ویژگیهای فرهنگی مدیران مدارس موردمطالعه را مبتنی بر گرایش به اجتناب از عدم قطعیت، جمع‌گرایی، زن‌سالاری و فاصله کم قدرت توصیف کرد، هرچند که مقایسه نتایج به دست آمده برحسب جنسیت و ناحیه آموزش و پرورش متفاوت گزارش شده است. علاوه براین، نتایج تحلیل مسیر نشان داد که میان بعد اجتناب از عدم قطعیت و الگوی رهبری آموزشی، بعد جمع‌گرایی و الگوی رهبری مدیریتی، بعد فاصله قدرت و الگوی رهبری توزیعی و بعد گرایش به زن‌سالاری با رهبری اخلاقی همبستگی بالایی وجود دارد.

کلمات کلیدی