فیزیک زمین و فضا - Journal of the Earth and Space Physics, سال (2025-12)

عنوان : ( پیش‌نگری رخداد فرین‌های ترکیبی گرم-خشک CDHE) در ایران )

نویسندگان: عباسعلی داداشی رودباری ,
فایل: Full Text

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

رخدادهای فرین ترکیبی، به‌ویژه همزمانی گرما و خشکی، تهدیدی فزاینده برای جوامع و اکوسیستم‌های مناطق آسیب‌پذیر محسوب می‌شوند. این مطالعه با هدف ارزیابی و پیش‌نگری تغییرات فراوانی و طول دوره فرین ترکیبی گرم-خشک (CDHE) در ایران انجام شد. در این تحقیق، از شش مدل مشارکت یافته در CMIP6 استفاده شد. به‌منظور کاهش عدم قطعیت‌های مدل‌های منفرد و افزایش کارایی پیش‌نگری‌ها، از رویکرد همادی چندمدلی وزنی (WMME) مبتنی بر روش نمره مهارت وردایی بین‌سالی (IVS) استفاده شد. تحلیل‌ها بر اساس مقایسه دوره تاریخی (2014-1990) با دوره‌های آینده نزدیک تا دور، تحت دو سناریوی SSP2-4.5 و SSP5-8.5 انجام شد. یافته‌های دوره تاریخی نشان‌دهنده روند افزایشی و آماری معنادار در فراوانی (53/0 رخداد/دهه) و طول دوره (86/0 روز/دهه) رخدادهای CDHE است. پیش‌نگری‌ها نشان دهنده بی‎هنجاری افزایشی رخداد CDHE در سراسر کشور است. تحت سناریوی SSP2-4.5، فراوانی سالانه این رخدادها از متوسط 8/2 رخداد در دوره تاریخی به 2/8 رخداد تا پایان قرن افزایش می‌یابد. تحت سناریوی SSP5-8.5، این افزایش به مراتب شدیدتر بوده و فراوانی رخدادها تا 4/10 رخداد افزایش خواهد یافت. همچنین، طول دوره نیز افزایش قابل توجهی را تجربه خواهد کرد. بطوریکه از متوسط پهنه‌ای 4/4 روز در دوره تاریخی به 6/20 روز تحت سناریو SSP2-4.5 و 36 روز تحت سناریو SSP5-8.5 خواهد رسید. نتایج به روشنی بر تشدید قابل توجه ریسک مخاطرات مرتبط با رخداد فرین‌های ترکیبی گرم-خشک در ایران طی قرن بیست و یکم تأکید دارد. این یافته‌ها ضرورت اتخاذ فوری استراتژی‌های سازگاری در برابر چالش‌های اقلیمی فزاینده را برجسته می‌سازد.

کلمات کلیدی

, رخداد فرین‌های ترکیبی, رخداد گرم-خشک, تغییر اقلیم, CMIP6, ایران
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1106126,
author = {داداشی رودباری, عباسعلی},
title = {پیش‌نگری رخداد فرین‌های ترکیبی گرم-خشک CDHE) در ایران},
journal = {فیزیک زمین و فضا - Journal of the Earth and Space Physics},
year = {2025},
month = {December},
issn = {2538-371x},
keywords = {رخداد فرین‌های ترکیبی، رخداد گرم-خشک، تغییر اقلیم، CMIP6، ایران},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T پیش‌نگری رخداد فرین‌های ترکیبی گرم-خشک CDHE) در ایران
%A داداشی رودباری, عباسعلی
%J فیزیک زمین و فضا - Journal of the Earth and Space Physics
%@ 2538-371x
%D 2025

[Download]