آنغوزه یکی از مهم‌ترین محصولات گیاهان دارویی ایران محسوب می‌شود که از گونه‌های مختلف جنس Ferula تولید می‌گردد. ایران با دارا بودن ۳۲ گونه از این جنس، یکی از غنی‌ترین کشورهای دنیا از نظر تنوع گونه‌ای کُماهای مولد آنغوزه است. هدف این مطالعه، شناسایی گونه‌های مولد آنغوزه شیرین در بخشی از منطقه شرق کشور و ارزیابی ارزش بازاری آن‌ها برای انتخاب گونه بهینه جهت توسعه زراعی بود. در این مطالعه با بررسی منابع معتبر گیاهشناسی و مطالعات میدانی، 4 گونه شامل F. alliaceae، F. foetida، F. hindukushensis و F. lutensis به عنوان گیاهان اصلی مولد آنغوزه شیرین شناسایی شدند. ویژگی های گیاه شناسی مهم برای تفکیک این گونه ها شامل صفات ساقه، صفات برگ، صفات گل و گل آذین، صفات غلاف و صفات میوه تعیین شده و مشخصات دقیق گیاه شناسی هریک از این گونه ها لیست شد. بر اساس ارزیابی بازار، سه نوع اصلی آنغوزه شیرین عبارتند از: آنغوزه طبس (۱۴۰-۱۷۰ دلار/کیلوگرم)، آنغوزه گناباد (۱۲۰-۱۴۰ دلار/کیلوگرم) و آنغوزه کاشمر (۷۰-۱۰۰ دلار/کیلوگرم). البته باید توجه داشت که هریک از این انواع مخلوطی از محصول برداشت شده از چند گونه با غالبیت یکی از گونه ها است و بنابراین تفکیک دقیق محصول هنوز ممکن نیست. بنابراین یکی از چالش‌های اصلی، آشفتگی در شناسایی گونه‌ها و نسبت دادن همه انواع به گونه واحد F. assa-foetida است که باعث کاهش اعتبار آنغوزه ایرانی شده است. نتایج این مطالعه مبنایی علمی برای توسعه زراعت آنغوزه و بهبود جایگاه ایران در بازار جهانی این محصول ارزشمند فراهم می‌کند.

کلمات کلیدی