آثار و ابنیه تاریخی ضمن ارائه جلوه هایی از معماری و تمدن ایرانی - اسلامی ، عرصه های چندگانه توسعه را تحت الشعاع قرار داده و پایداری را در مناطق به ارمغان می آورد. شهرستان کلات به عنوان تلاقی گاه منحصر به فرد تاریخ، فرهنگ و جغرافیا مقصدی است مطلوب برای گردشگری ؛ اما تعدادی از آثار تاریخی آن اعم از ابنیه ، محوطه ها و تپه های تاریخی ، در سایه غفلت ، از نقش موثری که می توانند در رونق گردشگری و توسعه پایدار منطقه داشته باشندبه دور مانده و در معرض تخریب قرار گرفته اند. این پژوهش از نوع کاربدی بوده و با هدف سنجش وضعیت کنونی گردشگری میراث فرهنگی در شهرستان کلات به روش توصیفی - تحلیلی و به دو شیوه کتابخانه ای و پیمایشی به جمع آوری اطلاعات پرداخته است. با توزیع 96 پرسشنامه بین کاربران و تبدیل داده های کیفی به کمی جهت احصای امتیاز زیر معیارها و نیز توزیع 11 پرسشنامه به روش گلوله برفی میان خبرگان و انجام تحلیل سلسله مراتبی بر روی داده ها جهت احصای امتیازهایمعیارها و مولفه ها و در نهایت ضرب و ادغام وزن نهایی دو دسته فوق در یکدیگر ، امتیاز و اولویت نهایی مولفه ها در توسعه این گونه گردشگری در شهرستان کلات به دست آمد. نتایج نظرسنجی از خبرگان و کاربران بیانگر شرایط نامطلوب این گونه گردشگری در حال حاضر در منطقه است که از نظر آنها تنها مولفه های تعاملات اجتماعیمیان جامعه میزبان و گردشگران ، مدیریتی - سازمانی و هویت تاریخی منشعب از میراث فرهنگی مطلوب است و سایر مولفه ها در وضعیتی نامطلوب به سر می برند. در این میان سامان دهی و بهبود مولفه های زیرساخت های گردشگری (امتیاز 0.036- ، بودجه و اعتبار (امتیاز 0.021-) ، بهداشت و پاکیزگی محیط (امتیاز 0.012-) به ترتیب درجه عدم مطلوبیت اولویتهای مورد توجه توسعه این گونه گردشگری در شهرستان هستند.

کلمات کلیدی