مقدمه: اتلاف و ضایعات غذا (FLW) در زنجیره تأمین غذاهای دریایی یک چالش پایدار اقتصادی و زیست‌محیطی است. علی‌رغم سرمایه‌گذاری‌های گسترده در راه‌حل‌های فناورانه، این مشکل به شکل مزمن باقی مانده است که نشان‌دهنده وجود موانع ساختاری عمیق‌تری است. این پژوهش استدلال می‌کند که FLW یک پیامد تصادفی نیست، بلکه خروجی طبیعی یک ساختار بازخوردی معیوب است. هدف: هدف این مقاله، کالبدشکافی ساختاری این مشکل با استفاده از رویکرد تفکر سیستمی است تا مشخص شود چرا راه‌حل‌های متداول فناورانه در بلندمدت شکست می‌خورند. روش‌شناسی: این پژوهش از روش‌شناسی کیفی دینامیک‌های سیستم بهره می‌برد و یک نمودار علی-حلقوی (CLD) برای نمایش دینامیک‌های حاکم بر تولید و مدیریت ضایعات ارائه می‌دهد. یافته‌ها: تحلیل‌ها نشان داد که مشکل در قالب کهن‌الگوی کلاسیک “راه‌حل‌هایی که شکست می‌خورند قابل تبیین است. این ساختار از تعامل سه دینامیک کلیدی تشکیل شده است: ۱) دور باطل “فشار سودآوری” (حلقه‌های R1 و R2) که در آن، فشار مالی منجر به کاهش کیفیت فرآوری و افزایش حجم شده و به طور همزمان تولید ضایعات را تشدید می‌کند؛ ۲) راه‌حل فناورانه (حلقه B1) که از طریق تبدیل ضایعات به محصول جانبی، مشکل را در کوتاه‌مدت حل می‌کند؛ و ۳) پیامد ناخواسته (حلقه R3) که در آن، درآمد حاصل از محصول جانبی، انگیزه‌ای اقتصادی برای تداوم ناکارآمدی اولیه ایجاد کرده و سیستم را به تولید ضایعات “معتاد” می‌سازد. نتیجه‌گیری: راه‌حل‌های پایدار برای غلبه بر FLW نیازمند تغییر تمرکز از مدیریت علائم (ضایعات) به سمت اصلاح ساختارهای درونی مولد آن‌هاست. این مدل یک دام استراتژیک مدیریتی قابل تعمیم را آشکار می‌سازد که در آن، تلاش برای حل یک مشکل به طور ناخواسته ریشه‌های آن را تقویت می‌کند.

کلمات کلیدی