این پژوهش با در نظر گرفتن پیامدهای تغییر‌های اقلیمی و دگرگونی‌های اجتماعی - سیاسی بر منابع آب ایران، تشدید تنش آبی در ایران را واکاوی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند که گرمایش جهانی ناشی از افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای در پی فعالیت‌های انسانی، موجب تشدید رخدادهای حدی اقلیمی و تغییر الگوی بارش در کشور شده است. افزون بر این، بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آبی به ‌ویژه در بخش کشاورزی، موجب کاهش شدید ذخیره‌های آب زیرزمینی در بیشتر حوضه‌ها و دشت‌های کشور شده ‌است. پیش‌بینی‌ها نشانگر تشدید روندهای موجود در نبود سیاست‌های کارآمد است که پیامدهای گسترده‌ای را برای امنیت غذایی و ثبات بوم‌نظام در پی خواهدداشت. چالش‌های کلان شامل بروز تنش‌ها بر سر منابع آب مشترک و ناکارآمدی مدیریت مصرف آب در داخل کشور است. راهکارهای پیشنهادی بر سه محور بین‌المللی (همکاری‌های فنی و حقوقی)، ملی (بازطراحی نظام کشاورزی و بهینه‌سازی الگوی مصرف) و ارتقای نظام‌های مدیریت آب استوار است. بررسی حاضر بر ضرورت تدوین برنامه جامع سازگاری با تغییر اقلیم تأکید دارد که در آن ترکیبی از راهبردهای فناورانه، اقتصادی و نهادی پیشنهاد شده‌است. مانع‌های اصلی مؤثر، شامل ناهماهنگی بین‌سازمانی، نبود چارچوب حقوقی یکپارچه در رابطه با آب‌های فرامرزی و ایستادگی در برابر تغییر الگوهای سنتی مصرف شناسایی شده‌اند.

کلمات کلیدی