مسئله توارث در نکاح منقطع از مباحثی است که از دیرباز در متون فقهی موردتوجه قرار گرفته و دراین‌باره آرایی چند مطرح شده است. در این میان، سید مرتضی علم‌الهدی برخلاف نظر مشهور، اصل را بر ثبوت توارث میان زوجین در نکاح منقطع می‌داند و نفی آن را منوط به اشتراط عدم ارث در ضمن عقد می‌شمارد. این پژوهش با رویکردی تحلیلی و با تکیه بر «نظریه عمومی عقد نکاح»، به بازخوانی و ارزیابی این دیدگاه می‌پردازد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که تفاوت‌های ادعایی میان نکاح دائم و منقطع، غالباً ناظر به قیود و شرایط عارضی است و دلالت بر تفاوت ماهوی ندارد. بر این اساس، وحدت ماهوی دو عقد اقتضا می‌کند که آثار مشترک نکاح، از جمله توارث، در نکاح منقطع نیز جاری باشد، مگر آنکه دلیل معتبر شرعی بر خروج آن اقامه شود. نتیجه آن‌که توارث در نکاح منقطع، حقی ناشی از زوجیت و مقتضای اطلاق عقد است که قابلیت اسقاط با شرط عدم ارث را دارد.

کلمات کلیدی