شوری یکی از مهم‌ترین تنش‌های غیرزنده در اکوسیستم‌های طبیعی و کشاورزی است. بیش از ۲٪ از گونه‌های گیاهی کره زمین دارای سازگاری‌های طبیعی با محیط‌های بسیار شور بوده و به عنوان هالوفیت‌ها شناخته می‌شوند. در ایران تنوع هالوفیت‌ها چشمگیرتر است و تقریباً 5٪ فلور ایران را تشکیل می‌دهند.گلایکوفیت‌ها حساسیت بالایی به شوری دارند و با ورود سدیم و کلر به بافت‌های فتوسنتزی، کاهش عملکرد شدید نشان می‌دهند. در مقابل، هالوفیت‌ها از سازوکارهای پیشرفته‌تری مانند تنظیم جذب و توزیع سدیم از طریق ناقل‌هایی مانند HKT، SOS1 و NHX همراه با حفظ توازن کاتیونی، انبارش یون‌ها در واکوئل‌ها به منظور کاهش سمیت سیتوپلاسمی و استفاده از آن‌ها برای تنظیم پتانسیل اسمزی سلول، و تولید اسمولیت‌های سازگار مانند پرولین، بتائین و قندهای محلول به‌عنوان مکمل تنظیم اسمزی استفاده می‌کنند. این گیاهان با تولید و انباشت اسمولیت‌های سازگار مانند پرولین، گلیسین بتائین و قندهای محلول، فشار اسمزی سلولی را تنظیم کرده و از ساختارهای پروتئینی و غشایی در برابر آسیب محافظت می‌کنند. فعالیت تقویت‌شده سامانه‌های آنتی‌اکسیدانی در این گیاهان، باعث کاهش اثرات مخرب گونه‌های فعال اکسیژن می‌شود. بسیاری از هالوفیت‌ها دارای برگ‌های گوشتی برای ذخیره آب و نمک، غده‌ها یا تریکوم‌های ترشح‌کننده نمک، و کاهش سطح برگ برای کاهش تعرق هستند. این تفاوت‌ها به هالوفیت‌ها امکان می‌دهد که علاوه بر بقای موفق در محیط‌های شور، عملکرد زیستی بالاتر و حتی تولید زیست‌توده اقتصادی داشته باشند. مطالعه و درک مسیرهای مدیریت شوری در هالوفیت‌ها و گلایکوفیت‌ها، می‌تواند به توسعه سامانه‌های کشاورزی پایدار در مناطق خشک و شور کمک شایانی کند.

کلمات کلیدی