نقد ادبی, دوره (18), شماره (72), سال (2026-3) , صفحات (171-209)

عنوان : ( تکنولوژی جنسیت در برساخت اجتماعی جنسیتی زن به‌مثابۀ مادر (مطالعة موردی: فیلم «شیار ۱۴۳» از رمان به فیلم‌نامه) )

نویسندگان: امنه مجذوب صفا , مریم صالحی نیا ,

بر اساس تصمیم نویسنده مقاله دسترسی به متن کامل برای اعضای غیر دانشگاه ممکن نیست

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

سینما و ادبیات دو رسانه‌ای هستند که ارزش‌ها و پذیرش‌های اجتماعی را بازتاب می‌دهند.این بازتاب از منظر فمینیسم می‌تواند روشنگر صدایی باشد که در طی تاریخ خاموش شده است. در این پژوهش برآنیم تا براساس نظریة تکنولوژی جنسیت از ترزا دولارتیس به بررسی نقش مادر در فیلم شیار ۱۴۳ بپردازیم. دولارتیس این نظریه را ابتدا از فوکو و تکنولوژی جنس او وام گرفته و آن را به منظری جدید تبدیل کرده‌ است. او می‌گوید که چگونه هویت جنسی براساس تکنولوژی‌های مختلف اعم از اجتماعی، روان‌شناختی و فرهنگی شکل گرفته و باعث می‌شود تا هر فرد خودش و دیگری را با آن تعریف کند. کارکرد این نظریه در این فیلم، شخصیت پیچیدة مادر را متمایز از ارزش‌ها و گفتمان‌های زمان خودش نشان می‌دهد. این تحلیل براساس بازنمایی بصری و سوژگی شخصیت بنا شده، چراکه نظریة دولارتیس بر سابژکتیویته استوار است. این منظر دریافت مخاطبان از روایت‌هایی با محوریت مادرانگی و زنانگی را به‌چالش می‌کشد. تکنولوژی جنسیت چگونگی ساخت و تجربة جنسیت در جامعه را تحلیل می‌کند. نرگس‌آبیار از تأثیرگذارترین نویسندگان و کارگردان‌های معاصر سینمای ایران است. او به‌عنوان یک نویسندة پیشگام نشان می‌دهد که چگونه شخصیت‌های مختلف زنان در ژانرهای گوناگون به‌تصویر درمی‌آیند. کارکرد نظریة دولارتیس در فیلم او نشان می‌دهد که چگونه شخصیت‌های زنانة جدیدی تولید کرده و بازنمایی آن‌ها با دیگر گفتمان‌های مسلط چقدر تفاوت دارد.

کلمات کلیدی

, فمینیسم, سینما, دولارتیس, نرگس آبیار, سینمای ایران
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1106962,
author = {مجذوب صفا, امنه and صالحی نیا, مریم},
title = {تکنولوژی جنسیت در برساخت اجتماعی جنسیتی زن به‌مثابۀ مادر (مطالعة موردی: فیلم «شیار ۱۴۳» از رمان به فیلم‌نامه)},
journal = {نقد ادبی},
year = {2026},
volume = {18},
number = {72},
month = {March},
issn = {2008-0360},
pages = {171--209},
numpages = {38},
keywords = {فمینیسم، سینما، دولارتیس، نرگس آبیار، سینمای ایران},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T تکنولوژی جنسیت در برساخت اجتماعی جنسیتی زن به‌مثابۀ مادر (مطالعة موردی: فیلم «شیار ۱۴۳» از رمان به فیلم‌نامه)
%A مجذوب صفا, امنه
%A صالحی نیا, مریم
%J نقد ادبی
%@ 2008-0360
%D 2026

[Download]