داده‌های جهت‌دار یا دایره ای در زمینه‌های کاربردی رخ می‌دهند. جهت‌های بادها، زمان‌های روزانه رویدادها و جهت‌های پرواز پرندگان نمونه‌هایی از مشاهدات جهت‌دار هستند. این مقاله به مسئله فرضیه‌های آماری با استفاده از رویکردی شواهدی بر داده‌های دایره ای می‌پردازد. فرض بر این است که نمونه‌ای از توزیع نرمال دایره‌ای در دسترس است. فرضیه‌های مربوط به پارامتر میانگین جهت μ زمانی در نظر گرفته می‌شوند که پارامتر تمرکز ν معلوم و مجهول باشد. در ادامه به تحلیل مجموعه‌ای از داده‌های دایره ای واقعی درباره حوادث رانندگی در یکی از معابر شهری از دیدگاه استنباط شواهدی پرداخته می شود. بدین منظور‏، ابتدا نظریه استنباط شواهدی براساس داده های دایره ای بیان ‏می شود. سپس اندازه های پشتیبانی بر اساس نسبت درستنمایی ارائه شده و شواهدی قوی، گمراه کننده و ضعیف محاسبه می گردد. چون روابط به دست آمده به پارامترهای مزاحم بستگی دارد‏، از برآوردگرهای ماکسیمم درستنمایی ‏نیم‌رخ پارامترهای مزاحم استفاده می شود. در انتها نتایج نظری به دست آمده برای تحلیل داده های مذکور به کار برده می شود. این پژوهش برگرفته از مقاله سروری و دوست‌پرست (2025) است.

Keywords