سیاق به مثابه یکی از قواعد فهم و تفسیر قرآن کریم، جایگاهی درخور تامل در مطالعات قرآنی یافته است. این مسئله از صده های نخستین با مباحثی همچون «نظم» و «تناسب» مورد توجه قرآن-پژوهان بوده، در عصر حاضر طیف گسترده تری از مسائل همچون کارکرد، نقش و انواع را به خود معطوف کرده است که بحث انواع سیاق، با مواجهه ای غیر ضابطه مند از اندیشمندان این حوزه روبه رو شده است. پژوهش پیش رو با روش توصیفی- تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، در پی پرکردن این خلا، ضمن سامان دادن دیگر نظریات پیرامون انواع سیاق، به ارائه اقسامی با رویکرد قرآن-شناختی پرداخته، در این راستا با استناد به کاربردهای صریح قرآن از بخش های این متن الهی، پنج سطح سیاقی: آیه، آیات، سوره، سور و قرآن را تبیین کرده است. این سطوح به منزله لایه هایی درهم-تنیده از پیکره قرآن، بستر استخراج معنا از مفاهیم وحیانی و فهم دقیق آن ها را فراهم می سازد. همچنین مقاله حاضر با بهره گیری از شواهد تفسیری و روایی، کارآمدی هر سطح از اقسام سیاق قرآنی را در رفع ابهامات تفسیری، اصلاح برداشت های نادرست و رسیدن به معناهایی جدید و ژرف نشان می دهد.

کلمات کلیدی