حقوق پزشکی, دوره (20), شماره (18), سال (2026-5) , صفحات (1-21)

عنوان : ( هوش مصنوعی درنظام سلامت: صیانت فقهی - حقوقی ازحریم خصوصی بیمار و الزامات اخلاقی )

نویسندگان: سیدمحمدهادی قبولی درافشان , فاطمه نجیب زاده وامق ابادی ,
فایل: Full Text

استناددهی: BibTeX | EndNote

چکیده

زمینه وهدف:گسترش کاربرد هوش مصنوعی در تشخیص، پایش و تصمیم یار بالینی، در کنار افزایش کارایی، وابستگی فزاینده ای به داده های عمیقا هویتی بیماران ایجاد کرده است. مسئله اصلی، تضمین کرامت، حریم خصوصی و خودمختاری بیمار در سراسر چرخه داده، بدون اخلال در منافع درمانی و ایمنی بالینی است. روش: این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه ای و اسنادی، از طریق تفسیر تطبیقی مبانی فقهی، قواعد حقوق ایران و اتحادیه اروپا، و نیز استانداردهای اخلاقی و فنی ناظر بر کاربرد بالینی هوش مصنوعی در نظام سلامت انجام شده است. ملاحظات اخلاقی:پایبندی به صداقت علمی،رعایت حقوق اشخاص، رازداری و احترام به مالکیت فکری در تمامی مراحل نگارش رعایت شده است. یافته ها:یافته ها نشان می دهد داده سلامت امتداد شخصیت بیمار است و صیانت از آن مستلزم حداقل گرایی در گردآوری، کنترل دسترسی و مبهم سازی خروجی هاست. در حقوق ایران، مصونیت حیثیت، منع تجسس و جرم انگاری افشا و دسترسی غیر مجاز، با شرط حکم صریح قانون، ظرفیت حمایت پیشینی و کیفری فراهم می کند.در اتحادیه اروپا نیز حاکمیت بیمار بر داده، مدیریت ریسک، نظارت انسانی بر سامانه های پر خطر و ساز و کارهای اجرایی و قضایی،چهارچوبی منسجم برای پاسخگویی ایجاد کرده است. نتیجه گیری:صیانت مؤثر از حریم بیمار در پزشکی مبتنی بر هوش مصنوعی مستلزم تلفیق مبنای هنجاری کرامت، ضمانتهای حقوقی و کیفری و الزامات فنی قابل حسابرسی است. الگوی اتحادیه اروپا می تواند مبنای مناسبی برای تدوین مقررات شفاف سلامت دیجیتال در ایران باشد.

کلمات کلیدی

هوش مصنوعی؛حریم خصوصی؛عدالت الگوریتمی؛رضایت آگاهانه؛کرامت انسانی
برای دانلود از شناسه و رمز عبور پرتال پویا استفاده کنید.

@article{paperid:1107277,
author = {قبولی درافشان, سیدمحمدهادی and نجیب زاده وامق ابادی, فاطمه},
title = {هوش مصنوعی درنظام سلامت: صیانت فقهی - حقوقی ازحریم خصوصی بیمار و الزامات اخلاقی},
journal = {حقوق پزشکی},
year = {2026},
volume = {20},
number = {18},
month = {May},
issn = {2008-4390},
pages = {1--21},
numpages = {20},
keywords = {هوش مصنوعی؛حریم خصوصی؛عدالت الگوریتمی؛رضایت آگاهانه؛کرامت انسانی},
}

[Download]

%0 Journal Article
%T هوش مصنوعی درنظام سلامت: صیانت فقهی - حقوقی ازحریم خصوصی بیمار و الزامات اخلاقی
%A قبولی درافشان, سیدمحمدهادی
%A نجیب زاده وامق ابادی, فاطمه
%J حقوق پزشکی
%@ 2008-4390
%D 2026

[Download]