مقدمه و هدف: در عصر دانایی، دانش مهم‌ترین سرمایه سازمان‌هاست و موفقیت آن‌ها به توانایی ایجاد، بهره‌گیری و اشتراک دانش وابسته است. سازمان‌ها برای حفظ مزیت رقابتی، به توسعه فرایندهای مدیریت دانش نیاز دارند تا از پنهان‌سازی دانش جلوگیری نمایند. ساختار سازمانی که شامل ابعاد پیچیدگی، رسمیت و تمرکز است، نقش مهمی در تسهیل یا مانع شدن اشتراک دانش ایفا می‌کند. عملکرد ضعیف ساختار سازمانی می‌تواند موجب گسترش پنهان‌سازی دانش در سازمان شود. ازاین‌رو، پژوهش حاضر به بررسی تأثیر ساختار سازمانی بر پنهان‌سازی دانش در شرکت‌های دانش‌بنیان دانشگاه فردوسی مشهد پرداخته است. روش‌ها: این پژوهش از نوع کاربردی و با استفاده از روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری شامل 278 نفر از کارکنان شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در پارک علم و فنّاوری دانشگاه فردوسی مشهد بودند. به‌منظور تعیین حجم نمونه، از فرمول کوکران و برای انتخاب نمونه آماری از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده متناسب با حجم جامعه استفاده شد. برای گردآوری اطلاعات موردنیاز از ابزار پرسش‌نامه برخط و چاپی استفاده شد. روایی محتوایی با استفاده از بررسی نظرات چهار کارشناس حوزه مدیریت دانش و ساختار سازمانی و چهار نفر از اساتید رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد تأیید شد. برای بررسی پایایی پرسش‌نامه نیز از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار به‌دست‌آمده برای هر یک از ابعاد و متغیرها به‌طور مستقل محاسبه و تمامی مقادیر بالاتر از ۰٫۷ بود که بیانگر پایایی مناسب پرسش‌نامه بود. تحلیل داده‌های آماری در پژوهش حاضر با استفاده از روش‌های آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار، جداول و نمودارها) و آمار استنباطی (شامل آزمون‌های رگرسیون و ضریب همبستگی پیرسون) انجام گرفته است که با استفاده از نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس انجام شده است. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان داد عوامل ساختار سازمانی (پیچیدگی، رسمیت و تمرکز) بر پنهان‌سازی دانش در شرکت‌های دانش‌بنیان پارک علم و فنّاوری دانشگاه فردوسی مشهد تأثیرگذارند و افزایش میزان پیچیدگی، رسمیت و تمرکز، منجر به افزایش پنهان‌سازی دانش می‌شود. بحث و نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد سطح پنهان‌سازی دانش در شرکت‌های دانش‌بنیان موردمطالعه متوسط است. این موضوع باوجود پراکندگی قابل‌توجه پاسخ‌ها، بیانگر چالش‌های ساختاری و فرهنگی موجود در این سازمان‌هاست که اشتراک دانش را محدود می‌کند. چنین وضعیتی عمدتاً به تعامل ابعاد ساختار سازمانی (پیچیدگی، رسمیت و تمرکز) برمی‌گردد که یافته‌های این پژوهش نیز تأثیر مثبت آن‌ها بر پنهان‌سازی را تأیید کرد. اصالت: ازآنجاکه طول عمر شرکت‌های دانش‌بنیان بیش‌تر به بازه ده سال اخیر محدود شده است و تاکنون پژوهشی که به بررسی ابعاد ساختار سازمانی آن‌ها از منظر پنهان‌سازی دانش پرداخته باشد، مشاهده نشده است، این پژوهش با رویکردی نو و دستیابی به یافته‌های کلیدی در موضوع پژوهش، کمک کند تا شرکت‌های دانش‌بنیان در رویارویی با پدیده پنهان‌سازی دانش موفق‌تر از گذشته عمل نمایند.

کلمات کلیدی