عنوان : ( خوشه بندی ایستگاه های سینوپتیک ایران بر اساس پارامترهای هواشناسی و جغرافیایی )
نویسندگان: , محمد موسوی بایگی , مهدی جباری نوقابی , کامران داوری ,چکیده
چکیده خوشه بندی ابزاری است که داد ههای موجود را در گرو ههای مختلفی قرار م یدهد. عموماً تعداد خوشهها بر اساس کمترین تغییرات درون گروهی و بیشترین تغییرات برون گروهی مشخص میشود. منطقه مورد نظر پهنای جغرافیایی و اقلیمی ایران م یباشد. مختصات طول، عرض، ارتفاع جغرافیایی، میانگین دما، رطوبت نسبی و مجموع بارش ماهانه 420 ایستگاه سینوپتیک از زمان تاسیس تا سال 2018 در این پژوهش به کار گرفته شد. پس از بررسی، پا کسازی و ترمیم داد هها تنها 375 ایستگاه برای حضور در ادامه پژوهش باقی ماندند. با توجه به اینکه طول 10 سال - دوره آماری یک عامل مهم اثرگذار در خوش هبندی است، ایستگاهها بر حسب دوره آماری به سه دوره کمتر از 5 سال با 42 ایستگاه، 6 با 33 ایستگاه و بیشتر از 10 سال با 300 ایستگاه دستهبندی شدند. هفت روش خوشه بندی سلسله مراتبی ( 5 زیرمجموعه) و افرازی 2زیرمجموعه) در این پژوهش استفاده شد. از ضریب همبستگی کوفنتیک، آزمون عرض سیلوئت (سایه نما) به عنوان دومعیار برای انتخاب ) انجام شد. بر اساس شاخصهای ضریب کوفنتیک و سیلوئت بهترین R روش خوشهبندی استفاده شده است. کدنویسی ها در نرم افزار آماری 6 سال 5 خوشه با روش سلسله مراتبی - 1 سال 4 خوشه با روش افرازی میانهمحور، دادههای 10 - تعداد و روش خوشه برای داد ههای 5 میانگین محور و برای ایستگا هها با دوره آماری بیش از 10 سال 4خوشه و روش افرازی میانگین محور م یباشد. پهنهبندی خوش هها بر نقشه برای هر سه دسته رسم شد. ایستگا هها با دوره آماری کمتر از 5 سال در 4 خوشه به شرح؛ ARCGIS جغرافیایی ایران با استفاده از نر مافزار نواحی شمالی شامل 4 ایستگاه، نواحی شرقی و مرکزی شامل 5 ایستگاه، نواحی جنو بغربی شامل 3 ایستگاه و در نهایت نواحی شمالی و 6 سال ایستگاه شادگان در - شمال غربی در دامنههای رشته کوه البرز و زاگرس شامل 20 ایستگاه قرار گرفتند. در ایستگا هها با دوره آماری 10 استان خوزستان در یک خوشه، آبدانان در استان ایلام در یک خوشه، 13 ایستگاه در نواحی شمال غربی در یک خوشه، 11 ایستگاه در نواحی جنوب و جنوب غربی و 7 ایستگاه در نواحی شرقی در خوشههای مجزا قرار گرفتند. در پرتعدادترین دسته یعنی ایستگاههایی با دوره آماری بیشتر از 10 سال ، 118 ایستگاه در شمالغربی و دامن ههای زاگرس در یک خوشه، 56 ایستگاه در نواحی جنوب و جنوب غرب، 29 ایستگاه در نواحی شمال و 97 ایستگاه در شرق و مرکز ایران در خوش ههای مجزا قرار گرفتند. خوشهبندیهای حاصل تناسب خوبی با ویژگ یهای جغرافیایی و هواشناسی ایران دارد .
کلمات کلیدی
, خوشهبندی, مختصات جغرافیایی, سینوپتیک, ایرا ن.@article{paperid:1107505,
author = {, and موسوی بایگی, محمد and جباری نوقابی, مهدی and داوری, کامران},
title = {خوشه بندی ایستگاه های سینوپتیک ایران بر اساس پارامترهای هواشناسی و جغرافیایی},
journal = {پژوهش های اقلیم شناسی},
year = {2024},
number = {55},
month = {March},
issn = {2228-5040},
pages = {15--28},
numpages = {13},
keywords = {خوشهبندی، مختصات جغرافیایی، سینوپتیک، ایرا ن.},
}
%0 Journal Article
%T خوشه بندی ایستگاه های سینوپتیک ایران بر اساس پارامترهای هواشناسی و جغرافیایی
%A ,
%A موسوی بایگی, محمد
%A جباری نوقابی, مهدی
%A داوری, کامران
%J پژوهش های اقلیم شناسی
%@ 2228-5040
%D 2024
