عنوان : ( تحلیل گفتمانی تحول قدرت: از فقاهت سلوقی تا عرفان در عصر ایلخانی با محوریت ایگاه مولانا )
نویسندگان: مژگان عثمانی , محمودرضا قربان صباغ ,
Full Textچکیده
اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﺑـﺎ ﺑﻬـﺮه ﮔ ﻴـﺮی از روش ﺗﺤﻠ ﻴـﻞ ﮔﻔﺘﻤـﺎﻧﻲ و ﭼـﺎرﭼﻮب ﻧﻈـﺮی ارﻧـﺴﺘﻮ 3ﻻﻛﻼﺋﻮ و ﺷﺎﻧﺘﺎل 4 ﻣﻮﻓﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﮔﺬارﮔﻔﺘﻤﺎﻧ ، ﻲ ازﻳﻚ ﻣﺒﺘﻨ دوﻟﺖ ﻲ ﺑﺮ ﻓﻘﻪ ﺗـﺴﻨﻦ ﺑﻪ دوﻟﺘﻲ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺗـﺼﻮف در دورة ﺗـﺎرﻳﺨﻲ ﺳـﻠﺠﻮﻗﻲ و اﻳ ﻠﺨـﺎﻧﻲ ﻣـﻲ ﭘـﺮدازد .ا ﻳـﻦ ﺗﺤﻮل ﺑﺎ ﻫﻤﺖ ﻧﻈﺮﻳﻪ ﭘـﺮدازان ﺑﺮﺟـﺴﺘﻪ ای ﭼـﻮن ﺧﻮاﺟـﻪ ﻧﻈـﺎم اﻟﻤﻠـﻚ، اﻣـﺎم ﻣﺤﻤـﺪ ﻏﺰاﻟﻲ در اﻳﺮان و ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼل اﻟﺪﻳﻦ روﻣﻲ در ﻛﺎﻧﻮن ﻣﻌﻨـﻮی - ﺳﻴ ﺎﺳـﻲ ﻗﻮﻧﻴﻪ، ﻣﻮرد ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . درﺑﺨﺶ ﻧﺨﺴﺖ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺳﻠﺠﻮﻗﻴﺎن، ﮔﻔﺘﻤـﺎن ﻓﻘﻪ ﺗﺴﻨﻦ ﺑﺎ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﻧﻬﺎد ﻗﺪرت، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰاری ﺑﺮای ﻣـﺸﺮوﻋﻴﺖ ﺑﺨـﺸﻲ دﻳﻨﻲ و ﺳﺮﻛﻮب رﻗﻴﺒﺎن ، ﺷﻴﻌﻲ ﺑﻪ وﻳﮋه اﺳـﻤﺎﻋﻴﻠﻴﺎن، ﺑـﻪ ﻫﮋﻣـﻮﻧﻲ دﺳـﺖﻳﺎﻓـﺖ .ا ﻳـﻦ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ازﻃﺮﻳﻖ ﺗﺄﺳﻴﺲ ﺷﺒﻜﻪ ای از ﻣﺪارس ﻧﻈﺎﻣﻴﻪ و ﺗﺪوﻳﻦ ﻣﺘﻮن ﺳﻴﺎﺳﻲ-ﻓﻘﻬﻲﻧﻈ ﻴﺮ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﭘﻴﺶ راﻧﺪه ﺷﺪ . ﺑـﺎاﻳﻦ ﺣـﺎل، ﺑـﺎ وﻗـﻮع ﺗﻬـﺎﺟﻢ ﻣﻐـﻮﻻن و ﻓﺮوﭘﺎﺷـﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ، ﺳﻨﺘﻲ ﻧﺎﺗﻮاﻧﻲ ﻓﻘﻪ ﺗﺴﻨﻦ در ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮﻳﻲ ﺑﻪ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻋﻤﻴﻖﻣﻌﻨﻮ رواﻧ، ی ﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ، ﺑﺴﺘﺮی ﺑﺮای ﻏﻠﺒﺔ ﮔﻔﺘﻤـﺎن ﺗـﺼﻮف ﻓـﺮاﻫﻢ آورد .ا ﻳـﻦ ﮔﻔﺘﻤـﺎن، ﺑﺎ ﺗﻜﻴﻪ ازﻃﺮﻳﻖ ﻧﻔﻮذ ﻋﺮﻓﺎ در ﻻﻳﻪ ، ﺑﺮ دال ﻫﺎی ﺑﺎﻃﻦ ﻣﺤﻮر، ﺗﺴﺎﻣﺢ و اﻧﺴﺎن ﮔﺮاﻳﻲ ﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻬﺎد ﻗﺪرت، ﻫﮋﻣﻮﻧﻲ ﺧﻮد را ﺗﺜﺒﻴﺖ ﻛﺮد .ﺗﺤﻠﻴﻞ اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧـﺸﺎن ﻣـﻲ دﻫـﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﮔﺬار، ﻧﺘﻴﺠﺔ ﻳﻚ ﻓﺮاﻳﻨﺪ دﻳﺎﻟﻜﺘﻴﻜﻲ ﭘﻴﭽ ﻴـﺪه ﻣ ﻴـﺎن اﻟﺰاﻣـﺎت ﺗـﺎرﻳﺨﻲ) ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺑﺤﺮان ﻫـﺎی ﻧﻈـﺎﻣﻲ( ، اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ) ﻧ ﻴـﺎز ﺑـﻪ ﻣﻌﻨﻮ ﻳـﺖ ﺟﻤﻌـﻲ (و ﻓﺮﻫﻨﮕـﻲ) ﺗﻤﺎ ﻳـﻞ ﺑـﻪ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮی دﻳﻨﻲ (ﺑﻮده اﺳﺖ .اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ، ﺑﺎ اراﺋﺔ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺎی ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ داده ﻫـﺎی ، ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﺑﻪ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﺳﺎزوﻛﺎر ﻫﺎی اﻳﻦ ﺗﺤﻮل و ﺗﺄﺛﻴﺮات ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت آن ﺑﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻗﺪرت ﻣﻲ ﭘﺮدازد.
کلمات کلیدی
, ﮔﻔﺘﻤﺎن, ﺳﻠﺠﻮﻗﻴﺎن, مولانا, تصوف, ﻓﻘﻪ
@article{paperid:1106767,
author = {عثمانی, مژگان and قربان صباغ, محمودرضا},
title = {تحلیل گفتمانی تحول قدرت: از فقاهت سلوقی تا عرفان در عصر ایلخانی با محوریت ایگاه مولانا},
journal = {ادبیات عرفانی},
year = {2025},
month = {October},
issn = {2008-9384},
keywords = {ﮔﻔﺘﻤﺎن،ﺳﻠﺠﻮﻗﻴﺎن، مولانا، تصوف، ﻓﻘﻪ},
}
%0 Journal Article
%T تحلیل گفتمانی تحول قدرت: از فقاهت سلوقی تا عرفان در عصر ایلخانی با محوریت ایگاه مولانا
%A عثمانی, مژگان
%A قربان صباغ, محمودرضا
%J ادبیات عرفانی
%@ 2008-9384
%D 2025
