درس علوم و فنون ادبی به‌عنوان یکی از دروس مهم برنامة درسی، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت دانش‌آموزان در امتحانات نهایی و آزمون سراسری ایفا می‌کند و علاوه‌بر جنبه‌های مهارتی، بستر مناسبی را برای ارتقای توان تحلیل و شکوفایی خلاقیت‌ ادبی دانش‌آموزان فراهم می‌آورد. در این‌میان، مبحث عروض و قافیه با وجود پیچیدگی‌های ساختاری، ماهیتی جذاب دارد که تسلط بر مفاهیم آن می‌تواند تأثیر بسزایی در ارتقای سطح کیفی عملکرد دانش‌آموزان داشته باشد. باتوجه به ماهیت مفهومی و تحلیلی این مبحث، به‌کارگیری الگوهای تدریسی که ضمن مدیریت بهینة زمان، بستر مشارکت فعال دانش‌آموزان را مهیا سازند، ضروری می‌نماید. با این‌حال، استفاده از روش‌های تدریس سنتی، در کنار محدودیت‌های زمانی، گاه منجر به دل‌زدگی دانش‌آموزان و دشوار جلوه نمودن این مبحث می‌گردد. از این‌رو، پژوهش کیفی و کاربردی حاضر با هدف به‌کارگیری روش تدریس معکوس جهت ارتقای سطح یادگیری در مبحث عروض و قافیه انجام شده است. در الگوی آموزش معکوس، محتوای آموزشی پیش از جلسة حضوری در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌گیرد تا با آمادگی ذهنی قبلی در کلاس حاضر شوند. در چارچوب این رویکرد، معلم ابتدا محتوای مرتبط با وزن و قافیه را در قالب ویدئوهای آموزشی یا پرده‌نگار ارائه کرده و سپس زمان کلاس حضوری را به بحث، تبادل‌نظر و انجام فعالیت‌های گروهی اختصاص می‌دهد. بر این‌اساس، انتظار می‌رود به‌کارگیری شیوة آموزش معکوس در تدریس عروض و قافیه، علاوه‌بر تسهیل فرآیند یادگیری، منجر به افزایش جذابیت این درس و پویایی محیط آموزشی شود.

کلمات کلیدی