مهارت صحبت‌کردن یکی از چهار مهارت اصلی زبان است که در فرایند آموزش، تعاملات کلاسی و زندگی اجتماعی از اهمیت بسزایی برخوردار است و می‌تواند نقش مؤثری در تسهیل یادگیری دانش‌آموزان ایفا کند. با این‌حال، به‌نظر می‌رسد به دلیل حجم بالای محتوای درسی و تأکید نظام آموزشی بر آزمون سراسری در دورة متوسطة دوم، توجه کافی به تقویت این مهارت صورت نمی‌گیرد و بسیاری از دانش‌آموزان در این زمینه با ضعف مواجه‌ هستند. رشد یا افول مهارت گفتاری دانش‌آموزان تحت‌تأثیر عوامل گوناگونی قرار دارد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به شیوة تدریس معلم اشاره کرد. به‌نظر می‌رسد بهره‌گیری از روش‌های تدریس منفعل و غیرپویا در سال‌های گذشته موجب شده است، مهارت گفتاری در مقاطع مختلف تحصیلی، به‌ویژه دورة متوسطة دوم، به حاشیه رانده شود. با توجه به ارتباط تنگاتنگ درس ادبیات فارسی با مهارت‌های زبانی، پژوهش حاضر با هدف به‌کارگیری الگوی زبامغز به‌منظور بهبود مهارت گفتاری دانش‌آموزان دورة متوسطة دوم و با تکیه بر متون درس فارسی انجام شده است. الگوی زبامغز به نمود زبان در مغز اشاره دارد و شامل چهار مؤلفة زبافکر، زباهیجان، زباحواس و زباهنگ است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که آموزش مبتنی‌بر الگوی زبامغز، با تکیه بر متون درس فارسی، می‌تواند موجب ارتقای مهارت گفتاری دانش‌آموزان دورة متوسطة دوم شود. بر این‌اساس، به معلمان این دورة تحصیلی، به‌ویژه دبیران درس فارسی توصیه می‌شود به‌منظور تقویت مهارت گفتاری دانش‌آموزان، از آموزش مبتنی‌بر الگوی زبامغز در فرایند تدریس بهره گیرند.

کلمات کلیدی